یکی از تصمیمات بسیار مهم در زندگی هر فرد ، اقدام برای بارداری است. هر چند که مادر شدن یکی از شکوهمندترین لحظه های زندگی برای هر فردی است اما از آنجا که با تغییرات زیادی در بدن خانم ها همراه است و مسئولیت های فراوانی را در پی دارد ، لازم است پیش از هرچیز از نظر روحی و جسمی خود را برای مادر شدن آماده نمایید. برای داشتن بارداری سالم و بدون استرس ، توجه به سلامتی از اهمیت بالایی برخوردار است و برای این منظور لازم است به نکات و مراقبت های قبل از بارداری توجه داشته باشید. در صورتی که قصد باردار شدن دارید ، مطالعه این مقاله از دکتر مهرناز قاضی نژاد ، متخصص زنان و زایمان در خوزستان می تواند برایتان مفید واقع شود. برای کسب اطلاعات بیشتر در این خصوص با ما تا انتهای این مطلب همراه باشید.
ضروری ترین مراقبت های قبل از بارداری
انجام معاینات لازم قبل از بارداری :
یکی از اقدامات مهم و ضروری قبل از بارداری ، مراجعه به متخصص زنان خوب در شوشتر و انجام معاینات لازم می باشد. در طی این جلسه سوابق پزشکی و خانوادگی ، داروهایی که استفاده می کنید و وضعیت فعلی شما مورد بررسی قرار می گیرد. سپس برای انجام بررسی های بیشتر آزمایش خون تجویز شده تا گروه خونی ، میزان قند و چربی خون و وجود بیماری هایی مثل هپاتیت ، آبله مرغان ، HIV مشخص شود. انجام این تست ها موجب می شود تا از بروز مشکلات جدی برای جنین در دوران حاملگی جلوگیری شود. در صورتی که در برابر بیماری هایی مثل آبله مرغان و سرخجه ایمن نیستید ، لازم است حداقل 3 ماه قبل از اقدام برای باردار شدن ، واکسن این بیماری ها را تزریق نمایید.
انجام معاینه لگنی و تست پاپ اسمیر از دیگر آزمایش های لازم در مراقبت های قبل از بارداری می باشد که در طی آن تغییرات غیر طبیعی در سلول های دهانه رحم مورد معاینه و بررسی قرار می گیرند. در انتها نیز لازم است در صورت ابتلا به بیماری هایی نظیر دیابت ، آسم و فشار خون به دکتر زنان و زایمان خوب در شوشتر ، مربوطه برای کنترل و درمان بیماری مراجعه نمایید.
مصرف مکمل و مولتی ویتامین :
یکی از اقدامات مهم در مراقبت های قبل از بارداری ، مصرف مکمل اسید فولیک می باشد که لازم است قبل از بارداری و همچنین در 3 ماه اول دوران حاملگی برای جلوگیری از نواقص مادرزادی و ناهنجاری های عصبی مورد استفاده قرار بگیرد. لازم است حتما مولتی ویتامین ها با تجویز بهترین دکتر زنان شوشتر مصرف شوند ؛ چرا که مصرف بیش از اندازه برخی ویتامین ها منجر به بروز نواقص مادرزادی در جنین خواهد شد. از آنجایی که مصرف ویتامین D به جذب بهتر کلسیم و بهبود وضعیت استخوان ها کمک می کند ، مصرف آن قبل از حاملگی توصیه می شود.
بررسی وضعیت سلامتی دهان و دندان ها :
تغییرات هورمونی که در دوران بارداری رخ می دهند ، موجب اختلال و حساسیت هایی در در سلامت دهان و دندان ها می شود ؛ از این رو توصیه می شود برای جلوگیری از مشکلات احتمالی در دوران بارداری و اطمینان از سلامت دندان ها و لثه ، قبل از باردار شدن به دندانپزشک مراجعه نمایید.
خودداری از مصرف دخانیات و الکل قبل از بارداری :
یکی از نکات بسیار مهمی که در مراقبت های قبل از بارداری باید به آن توجه داشته باشید ، پرهیز از مصرف الکل و مواد مخدر است. شما قبل از اقدام برای مادر شدن زمان و فرصت خوبی برای ترک عادت های غلط و بدی مثل مصرف سیگار و نوشیدن الکل دارید. از طرفی بررسی ها نشان می دهد که مصرف این مواد قدرت باروری را کاهش می دهند ؛ از این رو به زوجین قبل از اقدام برای بارداری توصیه می شود تا از مصرف الکل و سیگار اجتناب نمایند.
انجام فعالیت های ورزشی و رسیدن به وزن طبیعی :
در صورتی که شما وزن متعادلی داشته باشید ، بارداری راحت تری را تجربه خواهید کرد ؛ زیرا بالا و یا کم بودن شاخص توده بدنی بارداری را با مشکلات زیادی همراه می کند. به همین دلیل توصیه می شود در مراقبت های قبل از بارداری وزن خود را مدیریت نمایید. انجام فعالیت های ورزشی نظیر پیاده روی و یوگا نیز قبل از بارداری می تواند مفید باشد و به شما در رسیدن به وزن طبیعی کمک کند.
پیروی از رژیم غذایی سالم و مغذی :
داشتن یک رژیم غذایی سالم و متعادل برای داشتن دوران بارداری خوب و موفقیت آمیز توصیه می شود. بهتر است مواد غذایی سرشار از پروتئین ، فیبر و کلسیم را در رژیم غذایی روزانه خود جای دهید و تغییرات لازم را برای بهبود برنامه غذایی خود اعمال نمایید.
انجام آزمایش های ژنتیک قبل از حاملگی :
در صورتی که در خانواده شما و همسرتان سابقه بیماری های ژنتیکی وجود دارد ، توصیه به انجام آزمایش های ژنتیکی می شود. هرچند که ممکن است هزینه این نوع آزمایش ها زیاد باشد ، اما برای اطمینان از سلامت جنین ضروری است.

حفظ و بهبود رابطه با همسر و خانواده :
با ورود نوزاد به جمع خانواده ، تغییرات زیادی در روابط خانوادگی ایجاد می شود ؛ از این رو توصیه می شود قبل از اقدام برای بارداری ، روابط و ارتباطات خود را با همسر و خانواده هایتان تقویت نمایید.
توجه داشتن به سیکل قاعدگی و تعیین زمان تخمک گذاری :
از دیگر اقدامات مهم در مراقبت های قبل از بارداری ، ثبت تاریخ عادت ماهیانه و محاسبه زمان تخمک گذاری و همچنین قطع کردن روش های جلوگیری از حاملگی می باشد. ؛ به این ترتیب روزهایی از ماه که شانس باروری بیشتر است ، مشخص خواهد شد.
برنامه ریزی برای تامین هزینه های نوزاد :
باید والدین به این نکته توجه داشته باشند که تولد نوزاد با هزینه های زیادی همراه است ؛ به همین دلیل باید قبل از اقدام برای حاملگی ، برنامه ریزی داشته باشید و بودجه های لازم را تامین نمایید.
مکمل های مفید قبل از بارداری
مصرف مکمل ها در مراقبت های قبل از بارداری ، توانایی بدن را برای باروری افزایش می دهد و از بروز بسیاری از مشکلات برای جنین و مادر پیشگیری می نماید ؛ از این رو سه ماه قبل از بارداری مصرف برخی مکمل ها توسط دکتر زنان خوب در خوزستان شهر شوشتر ، تجویز خواهد شد. از جمله مکمل های مفید در این دوران عبارت هستند از :
- ویتامین ث : این نوع ویتامین به قوی شدن DNA اسپرم در آقایان کمک می کند از طرف دیگر مصرف ویتامین C منجر به افزایش ترشح هورمون ها در زنان می شود.
- اسید فولیک : کمبود اسید فولیک برا جنین می تواند بسیار خطرناک باشد ؛ از این رو برای پیشگیری از ایجاد هر نوع اختلالات عصبی و مغزی مصرف آن در مراقبت های قبل از بارداری توصیه می شود.
- ویتامین ب 6 : این نوع ویتامین ویار صبحگاهی را تا حد زیادی کاهش می دهد و به تنظیم شدن قند خون کمک می کند.
- ویتامین E : ویتامین ای از DNA اسپرم محافظت کرده و به منظم شدن زمان تخمک گذاری کمک می کند.
- ویتامین ب 12 : برای جلوگیری از کم خونی توصیه می شود.
نکات طلایی در مراقبت های قبل از بارداری
- بهتر است از مصرف شیرین کننده های مصنوعی ، فست فود و همچنین مصرف بیش از اندازه نمک خودداری نمایید.
- از مصرف خودسرانه هر نوع دارو و مکمل ها در مراقبت های قبل از بارداری باید پرهیز شود.
- حتما به سبد غذایی خود ، حبوبات را اضافه نمایید.
- از مصرف مواد غذایی حاوی فیبر غافل نشوید.
- حتما از غلات سبوس دار استفاده نمایید.
- لازم است روزانه 6 الی 8 لیوان آب بنوشید.
- مصرف قهوه و چای را تا حد امکان کاهش داده و از آبمیوه و سبزیجات طبیعی استفاده نمایید.
- حتما به صورت روزانه لبنیات و غذاهای حاوی کلسیم مصرف نمایید.
- مصرف سبزیجات تازه توصیه می شود.
- لازم است روزانه 3 الی 4 واحد میوه تازه میل نمایید.
- بهتر است برنج را با حبوبات و سبزیجات بپزید.
مزیت مراقبت های قبل از بارداری
- معمولا شیوع مشکلات در زنانی که به صورت ناخواسته باردار می شوند ، بیشتر است ؛ در صورتی که با انجام اقدامات مفید مثل رعایت رژیم غذایی و تغییر سبک زندگی می توان از بروز بسیاری از مشکلات در دوران بارداری و پس از آن جلوگیری نمود.
- مشاوره قبل از بارداری به تشخیص زودرس بسیاری از بیماری های مزمن نظیر فشار خون بالا ، بیماری های قلبی ، دیابت کمک می کند و به این ترتیب می توان قبل از اقدام برای بارداری ، بیماری های مذکور را کنترل کرده و سپس برای حامله شدن اقدام نمود ؛ در غیر اینصورت سلامت مادر و جنین در دوران بارداری و زایمان به خطر می افتد.
- مراقبت های قبل از بارداری موجب می شود تا مرگ و میر و معلولیت های نوزادان کاهش پیدا کند..
- از علل اصلی مرگ جنین ، بیماری های ژنتیکی می باشد ، که خوشبختانه در حال حاضر با انجام بسیاری از آزمایش های ژنتیکی قابل کنترل می باشد.
چه عواملی قبل از بارداری خطرساز هستند ؟
- ابتلا به بیماری های کلیوی ، قلبی ، صرع و بیماری های ریوی
- سابقه خونریزی ، بارداری با مرگ جنین ، زایمان زودرس
- اضافه وزن شدید و یا لاغری بیش از حد
- بارداری در سنین کمتر از 18 و یا بالای 35 سال
- اعتیاد به الکل و مواد مخدر
- ابتلا به عفونت
- وضعیت اقتصادی ضعیف


