به صورت کلی جنین در هفته های آخر بارداری در موقعیتی قرار می گیرد که سر در سمت پایین رحم قرار داشته باشد تا در هنگام زایمان طبیعی ابتدا سر جنین خارج شود ، اما در شرایطی ممکن است چرخش جنین به موقع اتفاق نیفتد و در زمان زایمان پا و یا باسن در دهانه رحم قرار بگیرند ، در واقع به این وضعیت Breech گفته می شود و زایمانی که به این صورت انجام می شود را زایمان بریچ می گویند. اغلب نوزادانی که زودتر از زمان موعود متولد می شوند ، در وضعیت بریچ قرار دارند. در ادامه این مقاله از دکتر مهرناز قاضی نژاد ، متخصص زنان و زایمان شوشتر ، به بررسی علل وضعیت بریچ و روش های تشخیص زایمان بریچ در شوشتر خواهیم پرداخت. با ما تا انتهای این مقاله همراه باشید.
انواع حالت های بریچ :
بریچ کامل : در این حالت پاهای جنین داخل شکم جمع شده و جنین با باسن از رحم مادر خارج می شود.
بریچ ناکامل : در این نوع از زایمان بریچ در شوشتر ، یک یا دو پای جنین ابتدا خارج می شوند. همچنین به ندرت ممکن است که جنین با آرنج ، پهلو و یا پشت متولد شود.
بریچ فرانک : در این شرایط نیز جنین با باسن از رحم خارج می شود و پاها در امتداد سر و بدن قرار می گیرند.
علت وضعیت بریچ چیست ؟
در واقع علت این وضعیت همیشه مشخص نیست ، اما طبق گفته متخصص زنان و زایمان شوشتر ، بررسی ها نشان می دهند که برخی از عوامل می تواند منجر به زایمان بریچ در خوزستان شهر شوشتر ، شود که در ادامه به آن ها اشاره شده است :
- بارداری دو قلویی و یا چند قلویی
- سابقه زایمان بریچ
- قرار گرفتن بخشی از جفت و یا تمام آن در دهانه رحم
- در صورتی که مایع آمنیوتیک از حالت طبیعی کمتر و یا بیشتر باشد
- وجود ساختار غیر طبیعی در رحم مادر
- نارس بودن جنین
- جنین با سر بزرگ
- لانه گزینی در سگمان تحتانی رحم
- حالت های خاص جنینی نظیر اکستانسیون شدید ستون مهرهها
نکته : اگر چه بیشتر جنین هایی که در وضعیت Breech قرار دارند ، سالم هستند با این حال ممکن است برخی از جنین ها به دلیل نواقصی که در هنگام تولد دارند ، پیش از زایمان تغییر موقعیت ندهند و در حالت بریچ باقی بمانند.
روش های تشخیصی زایمان بریچ
ممکن است دقت در لمس ضعیف و متغیر باشد ؛ از این رو در صورت مشکوک شدن لازم است سونوگرافی انجام شود. تشخیص با سونوگرافی راحت و دقیق بوده با این حال ممکن است از روش هایی مثل سمع قلب جنین و یا مانورهای لئوپولد نیز برای تشخیص این وضعیت استفاده شود.
کدام روش زایمان برای وضعیت بریچ مناسب تر است ؟
به صورت کلی بیشتر جنین هایی که در وضعیت بریچ قرار دارند ، با روش زایمان سزارین متولد می شوند. البته در برخی شرایط ممکن است زایمان بریچ در شوشتر با دکتر قاضی نژاد ، به صورت طبیعی انجام شود. نکته ای که باید به آن توجه داشته باشید این است که هر یک از روش های زایمان با خطرات خاصی برای جنینی که در حالت Breech قرار دارد ، همراه است. از این رو توصیه می شود برای تجربه زایمانی راحت و اطمینان از سلامت تولد نوزاد ، حتما به پزشک متخصص زنان و زایمان خوب در شوشتر مراجعه نمایید.
برای انجام زایمان طبیعی بریچ چه مواردی ضرورت دارد ؟
- نداشتن سابقه زایمان سزارین
- مهارت و تجربه و تخصص دکتر زنان
- در صورتی که وضعیت بریچ از نوع کامل و یا فرانک باشد
- در صورت خمیده بودن سر جنین
- در شرایطی که جنین وزنی در حدود 2500 تا 4000 گرم داشته باشد
انواع مختلف بریچ جنین در زایمان
- عمل سزارین: در این روش، جراحی انجام می شود و یک برش عمودی یا افقی در ناحیه شکم انجام می گیرد تا جنین را از رحم بیرون بیاورند.
- زایمان آبی: در این روش، زن در حوضچه آبی و به کمک آب، جنین را به دنیا می آورد. این روش می تواند به زن در طول زایمان تسکین بدهد و به جنین فشار کمتری وارد کند.
- زایمان زودرس: در این مورد، جنین قبل از 37 هفته بارداری به دنیا می آید. این نوع زایمان ممکن است نیاز به نگرانی و دخالت پزشکی بیشتری داشته باشد.
- زایمان طبیعی: در این روش، جنین به طور طبیعی از طریق لوله رحم به دنیا میآید. این روش برای بسیاری از زنان معمولی ترین و ترجیح داده شده است.
چرا جنین در وضعیت بریچ قرار می گیرد ؟
برخی شرایط رحم به جنین آزادی چرخش در رحم را نمی دهد و بدین ترتیب حالت قرار گیری جنین در زمان زایمان وارونه خواهد بود. در ادامه برخی موارد که موجب بریچ جنین می شود را شرح داده ایم.
- شلی یا افتادگی رحم
- بزرگی سر جنین
- قرار گیری جفت در سر راه یا پایین
- تغییر در میزان حجم مایع آمنیوتیک
- کوتاه بودن بند ناف
- بارداری چند قلویی
چه مواردی احتمال بریچ بودن جنین را افزایش خواهد داد؟
مازاد بر عواملی که در بالا بیان شده است برخی شرایط دیگر نیز می توانند بر وضعیت جنین تاثیر گذار باشند عبارتند از :
- داشتن تجربه یک زایمان بریچ دیگر
- سابقه زایمان های زودرس
- در دوران حاملگی استعمال دخانیات
حرکات جنین در وضعیت زایمان بریچ به چه صورت است؟
در یک پنجم از آمار بارداری ها جنین در نیمه دوم در وضعیت بریچ قرار می گیرد. اما در هفته 36 ام مجدد سر جنین به سمت دهانه رحم قرار خواهد گرفت.اگر تا این بازه زمانی جنین نچرخد برای تولد زایمان بریچ نیاز خواهد بود.
در چه شرایطی نباید زایمان بریچ به صورت طبیعی انجام شود ؟
- بزرگ بودن سر جنین
- خارج شدن بند ناف
- کوچک بودن لگن مادر
- داشتن سابقه سزارین
- ماکروزومی یا محدودیت در رشد جنین
- وجود هر وضعیتی غیر از بریچ فرانک و یا بریچ کامل
- عدم تخصص و مهارت پزشک در زایمان طبیعی با وضعیت بریچ
عوارض زایمان بریچ طبیعی
در زایمان Breech لازم است ابتدا بدن و در نهایت سر نوزاد از رحم مادر خارج شود. در شرایطی که به اندازه کافی بدن نوزاد کشیده نشود ، نمی توان سر جنین را به راحتی خارج نمود. در زایمان بریچ به صورت طبیعی ممکن است شانه های جنین و یا سر در لگن مادر گیر کند که این موضوع از عوارض جدی زایمان طبیعی بریچ به شمار می آید. همچنین افتادگی بند ناف که به آن پرولاپس گفته می شود ، از دیگر عارضه های این روش زایمان می باشد. در هنگام بروز پرولاپس ، بند ناف قبل از خارج شدن جنین ، وارد واژن می شود و در صورتی که به بند ناف فشار وارد شود ، جریان خون و اکسیژن رسانی به جنین کاهش پیدا کرده و این مسئله می توان جان نوزاد را به خطر بیندازد.
جدول عوارض زایمان بریچ
| عوارض احتمالی | توضیحات |
|---|---|
| فشار بر سر یا گردن نوزاد | در زایمان بریچ ، ممکن است فشار غیرعادی به سر یا گردن نوزاد وارد شود. |
| کاهش اکسیژن رسانی | احتمال کاهش اکسیژن رسانی به نوزاد حین خروج از کانال زایمانی وجود دارد. |
| آسیب به اندام ها | ممکن است اندام های نوزاد در حین خروج آسیب ببینند. |
| افزایش نیاز به سزارین | در بسیاری از موارد ، به دلیل خطرات بالا ، زایمان به صورت سزارین انجام می شود. |
| خطر آسیب عصبی | احتمال آسیب عصبی به دلیل کشش بیش از حد حین زایمان وجود دارد. |
زایمان سزارین بریچ
در صورتی که مادر در دوران بارداری به مشکلات متعددی دچار باشد ، برای جلوگیری از بروز هر نوع عارضه و کنترل بیشتر پیشنهاد می شود تا زایمان به صورت سزارین انجام شود. بررسی ها نشان می دهند که میزان مرگ و میر نوزادانی که به روش زایمان سزارین بریچ ، متولد می شوند ، بسیار کمتر از نوزادانی است که به روش طبیعی به دنیا می آیند ؛ به همین دلیل می توان گفت سزارین روشی امن و راحت تر برای مادر و جنین در وضعیت Breech محسوب می شود.
آیا قرار گیری جنین در وضعیت بریچ خطرناک است ؟
از آنجایی که موقعیت جنین در زایمان از اهمیت بالایی برخوردار است و قرار گیری جنین در وضعیت بریچ زایمان را با خطرات و مشکلات بسیاری همراه می کند ، پاسخ مثبت است. از جمله خطرات زایمان بریچ در شوشتر ، به موارد زیر می توان اشاره کرد :
- وارد شدن فشار سنگین بر پایین تنه در زمان زایمان که می تواند منجر به آسیب دیدن مفصل ران شود.
- در این روش از زایمان احتمال پیچیدن بند ناف دور گردن و یا پاره شد بند ناف وجود دارد که این مسئله اکسیژن رسانی و خونرسانی به جنین را کاهش می دهد.
- ممکن است زایمان به صورت بریچ با مشکل و درد زیادی انجام شود. در واقع در این پروسه خروج سر که قسمت بزرگی از جنین را تشکیل می دهد ، در مرحله پایانی زایمان انجام می شود و لازم است برای این منظور از وسیله ای به نام انبر فورسپس استفاده شود. مهارت و تخصص پزشک در این نوع زایمان بسیار مهم است ؛ چرا که بهترین دکتر زنان شوشتر، باید با توانایی ، تجربه و مهارت های بالایی که دارد ، جان جنین و مادر را در این شرایط نجات دهد.
روش های چرخاندن جنین
زمانی که بریچ بودن جنین تشخیص داده می شود ، می توانید برای تشویق چرخش جنین از روش های طبیعی مثل پیاده روی روزانه ، ورزش کردن و شنا استفاده کنید. در صورتی که روش های فوق موثر نباشد ، از هفته 32 به بعد می توانید با مشورت و نظر بهترین دکتر زنان و زایمان خوزستان شهر شوشتر ، از روش های زیر برای چرخاندن جنین کمک بگیرید :
استراحت به فرم جنینی : برای این که بتوان زایمان بریچ را موفق انجام داد، توصیه می شود روزانه برای 15 الی 20 دقیقه به صورت جنینی استراحت نمایید. این کار می تواند به تغییر حالت بریچ کمک نماید.
روش سراشیبی : به این روش چرخش لگن نیز گفته می شود. برای انجام این حرکت باید روزانه تا 3 بار برای مدت زمان 10 الی 15 دقیقه در حالت شیبدار قرار بگیرید. به این معنا که اختلاف باسن و زاویه شما باید زاویه 45 سانتی متری داشته باشد. در زمان هایی که جنین حرکت دارد ، بهتر است این حرکت را انجام دهید.
روش CEV : در طی این روش به کمک دارو رحم مادر آرام می شود. سپس به کمک فشار آوردن به شکم مادر و انجام ماساژ شکمی عمیق می توان سر جنین را تشویق به چرخاندن نمود. این روش در بیشتر موارد با پاسخگویی خوبی همراه است.
روش خم شدن به سمت جلو : در این تمرین باید با ایجاد نیروی کشش در رحم و آرام کردن عضلات لگن به سمت جلو خم شوید. این تمرین می تواند در نهایت منجر به چرخیدن جنین شود و احتمال زایمان بریچ را به حداقل برساند.
پخش موسیقی : از آنجایی که جنین در شکم مادر نسبت به صداهای پیرامون واکنش نشان می دهد ، در برخی شرایط ممکن است پخش کردن موسیقی در ناحیه پایین شکم جنین را چرخیدن تشویق نماید. البته این موضوع هنوز از نظر پزشکی به اثبات نرسیده است.
از جمله موارد دیگری که مادر تحت زایمان بریچ قرار می گیرد؟
- رحمی که به شکل نابهنجار است یا شامل رشد تودههای غیر معمولی مانند فیبروئیدها می باشد.
- بانوی بارداری که جفت او بطور نسبی یا به کامل دهانه رحم را مسدود کرده باشد.
تاثیر جنین بریچ در بارداری
جنین بریچ عمولاً تأثیری بر دوره بارداری نمی گذارند. با تصور به اینکه خطر ابتلا به بعضی از نقصهای مادرزادی در نوزادان در حین تولد به وسیله زایمان بریچ افزایش می یابد اما باید گفت که بیشتر نوزادان بریچ سالم به دنیا میآیند. در دوران بارداری هنگامی که جنین بریچ میشود ممکن است حرکات متفاوتی مانند لگدهای جنین به شکم مادر بسیار آشکار شود. همچنین از آنجایی که سر جنین به سمت سینهٔ مادر و بالا قرار دارد ، ممکن است یک تودهٔ سفت در سینه و دنده های مادر احساس شود که موجب حساسیت به لمس این ناحیه شود.
آیا بریج در بارداری به رعایت نکردن مراقبت های مادر حین بارداری مربوط است؟
اگر جنین مادر در وضعیت بریچ قرار گرفت بر خلاف باور بسیاری از افراد به این معنی نیست که مادر در نگهداری از جنین خود کوتاهی کرده است. در واقع باید گفت برای جلوگیری از بریچ نشدن جنین نمی توان هیچ اقدامی انجام داد. به هر حال برخی از جنینها در وضعیت بریچ و با موفقیت به دنیا میآیند و مادر در این صورت زایمان بریچ را تجربه میکند.
اکثرا امنترین روش برای وضع حمل بریچ زایمان سزارین می باشد زیرا در زایمان طبیعی امکان دارد برای جنین عوارضی پیش بیاید. در این نوع از زایمان به صورت طبیعی به ندرت می توان گفت احتمال ایجاد نقایص مادرزادی برای جنین به وجود بیاید اما اکثر نوزادان طی زایمان بریچ در شوشتر بدون هیچ عارضهای بوده و در سلامت کامل متولد می شوند.
سوالات متداول در رابطه با زایمان بریچ در شوشتر
اگر سر نوزاد از بقیه بدن بزرگتر باشد و یا نوزاد نارس باشد ، همچنین در شرایطی که ضربان قلب جنین بالا رفته باشد که نشان دهنده استرس جنین می باشد ، لازم است زایمان به صورت سزارین انجام شود.
در واقع بریچ بودن جنین ، پروسه زایمان را با سختی و پیچیدگی های زیادی همراه می کند و این مسئله ارتباطی به وجود ناهنجاری و یا مشکل خاصی برای جنین ندارد.
با توجه به این مسئله که جنینی که در وضعیت بریچ قرار گرفته است به ناهنجاری خاصی دچار است یا خیر و همچنین اطمینان از سلامت مادر می توان زایمان را به صورت طبیعی نیز انجام داد. با این حال بهتر است بدانید که زایمان به صورت طبیعی برای مادر و جنین روش امن تری می باشد.
جهت رزرو وقت فوری از دکتر قاضی نژاد فرم تماس زیر را پر کنید:
