خشکی واژن + علت و درمان

امروزه یکی از مشکلات رایج اما کمتر شناخته شده بانوان به ویژه در دوران پس از یائسگی خشکی واژن می باشد. حدود 50 درصد زنان پس از یائسگی ، دچار خشک شدن واژن می شوند و تقریبا تنها ده درصد آن ها به دنبال درمان می روند . متاسفانه اغلب افراد اطلاعات درستی درباره این بیماری ندارند و به اشتباه فکر می کنند این عارضه تنها در افراد یائسه اتفاق می افتد ، در صورتی که این بیماری سن خاصی ندارد و ممکن است برای هر فرد در بازه 18 الی 50 سال ، حتی زمانی که هنوز شروع به داشتن رابطه جنسی نکرده است نیز دچار این اتفاق شود. به توصیه متخصص زنان و زایمان در شوشتر اگر از اختلال آتروفی واژن رنج می برید ، از درمان آن خجالت نکشید و با ما در ادامه مقاله همراه ما باشید ، تا شما را با علائم، دلایل و درمان خشکی واژن آشنا سازیم.

همه چیز درباره خشکی واژن و روش درمان آن

خشکی در واژن به وضعیتی اشاره دارد که میزان رطوبت طبیعی در داخل واژن کاهش می ‌یابد. برخی از علل خشک شدن محیط داخلی واژن عبارتند از:

• یائسگی: تغییرات در سطح هورمون ‌ها در دوران یائسگی می ‌تواند باعث خشکی واژن گردد.
• تغییرات هورمونی: سایر عواملی مانند بارداری و شیردهی، دوران پریود، کاهش هورمون ‌های تیروئید و استفاده از برخی داروها نیز می ‌توانند خشکی را تسریع کنند.
• استفاده از محصولات شیمیایی: مصرف برخی محصولات بهداشتی، صابون ‌های ضدعفونی کننده و اسپری‌ های بهداشتی می ‌توانند باعث خشکی واژن شوند.
• عوامل روانشناختی: استرس، اضطراب و افسردگی نیز می ‌توانند تأثیری بر رطوبت واژن داشته باشند.

علائم خشکی واژن

1. خشک شدن محیط داخلی
2. سوزش و خارش داخل ناحیه واژینال
3. درد در هنگام رابطه جنسی
4. ترشحات غیر عادی از واژن
5. ادرار بیش از حد معمول (عفونت های ادراری) (UTIs)
6. خونریزی و لکه بینی در حین رابطه جنسی

خشک شدن ناحیه واژینال در چه سنی رایج تر است ؟

خشکی واژن در هر سنی ممکن است رخ دهد ، این عارضه از تحولات داخلی بدن منشا می گیرد. این بیماری که در بدو تولد به زنان اختصاص داده شده است (AFAB) در طول یا بعد از یائسگی زمانی که سطح استروژن کاهش می‌یابد ، شایع‌تر است. هورمون استروژن به مرطوب و سالم ماندن پوشش واژن کمک می کند.

راه های تشخیص آتروفی واژن

بهترین متخصص زنان و زایمان در شوشتر ، خشکی واژن را بر اساس سابقه پزشکی و معاینه فیزیکی شما تشخیص می دهد. برای یافتن علت ، دکتر قاضی نژاد ، بهترین متخصص زنان و زایمان شوشتر در مورد علائم و داروهایی که مصرف می کنید می پرسد و در پی آن ممکن است آزمایش های زیر را از شما بخواهد که انجام دهید :

• معاینه لگن برای مشاهده داخل ناحیه تناسلی ، که ممکن است نازک ، خشک و قرمز باشد.
• آزمایش خون برای تعیین سطح هورمون های بدن که دلیل عمده خشکی واژن به شمار می رود.
• پزشک همچنین ممکن است نمونه‌ای از ترشحات واژن را برای رد سایر علل یا بررسی علائم عفونت آزمایش کند.

علت خشکی واژن چیست؟

خشک شدن ناحیه واژینال اغلب به دلیل کاهش سطح استروژن ایجاد می شود. هورمون زنانه استروژن به حفظ رطوبت ناحیه واژینال به حالت طبیعی کمک می کند. هنگامی که سطح استروژن به دلایلی کاهش می یابد، یکی از پیامدهای آن این است که واژن مایع طبیعی خود را از دست می دهد، نازک می شود و خاصیت ارتجاعی کمتری پیدا می کند.

علل اصلی ابتلا به خشکی واژن

• یائسگی : یکی از مراحل طبیعی برای زنان در سنین بالا ابتلا به یائسگی است که در این دوره به دلیل افزایش سن و اتمام تخمک ، قاعدگی آن ها برای همیشه متوقف و هورمون های زنانه بدن آن ها کاش و به بیانی دیگر ، استروژن بدن آن ها کم می شود . ممکن است فرد در سنین جوانی به دلیل کاهش شدید استروژن دچار یائسگی زودرس شود.

• مصرف داروهای ضد استروژن : استروژن (Estrogen) هورمونی است که رطوبت واژن را کنترل می‌کند، اما به طور طبیعی در طول زندگی خانم‌ها متغیر عمل می‌کند.

• مشکلات روحی : افسردگی و برخی شرایط ایمنی نیز می‌توانند بر تولید استروژن و رطوبت واژن تأثیر بگذارند

• مصرف قرص های ضد بارداری : آتروفی واژن ممکن است یکی از عوارض جانبی دارویی باشد که مصرف می‌کنید. برخی داروهای ضد بارداری هورمونی، داروهای ضد افسردگی، یا داروهای آلرژی و سرماخوردگی ممکن است باعث خشکی واژن شوند. اگر در حال درمان سرطان هستید، برخی از انواع داروهای سرطان نیز می‌توانند باعث آن شوند.

• عادات زندگی : استعمال دخانیات یا استفاده از محصولات تنباکو و همچنین مشروبات الکلی ، می‌تواند باعث خشکی در واژن شود. افراد سیگاری ممکن است زودتر از افراد غیر سیگاری یائسگی را شروع کنند و این خود عامل بروز تغییرات هورمونی است که منجر به آتروفی ناحیه تناسلی می‌شود.

• شیر دادن : عواملی مثل شیردهی، کاهش هورمون استروژن و خستگی باعث کاهش رطوبت و خاصیت ارتجاعی واژن بعد از زایمان می شود . این خشکی واژن تا اتمام دوران شیردهی ادامه دارد

• زایمان و بارداری : بدن شما بعد از بچه دار شدن استروژن کمتری تولید می‌کند و حتی اگر با شیر مادر تغذیه می‌کند استروژن کمتری تولید و ترشح می‌شود. به همین خاطر استروژن پایین سطح رطوبت طبیعی واژن را کاهش می‌دهد در نتیجه موجب بروز این عارضه بعد از زایمان می‌شود.

• برخی از جراحی ها : اوفورکتومی جراحی برای برداشتن تخمدان‌ها است و عوارض جانبی این روش می‌تواند شامل: یائسگی زودرس و خشکی واژن باشد. سایر درمان‌های پزشکی مانند: پرتو درمانی یا شیمی‌درمانی سرطان نیز می‌تواند بر تخمدان‌های شما تأثیر بگذارد و احتمال آتروفی واژن را افزایش دهد .

• سندرم شوگرن : یک اختلال خود ایمنی که ممکن است باعث التهاب غدد بزاقی و ترشح در دیواره های واژن شود ، که از عوارض آن به خشکی واژن و در نهایت ابتلا به عفونت اشاره کرد .

• وسواس های بهداشتی : دوش واژینال بیش از حد و حساسیت به برخی محصولات بهداشتی مانند: ژل شستشو دهنده واژن، پارچه یا دستمال توالت برای خشک کردن واژن ، با استفاده بیش از حد آن ها ، به دلیل ترکیبات شیمی باعث عفونت می شوند .

محصولات مناسب برای رفع خشکی واژن

• مصرف مکمل‌های فیتواستروژن
  فیتواستروژن‌ها (Phytoestrogen)ترکیباتی هستند که دقیقاً مانند استروژن عمل می‌کنند. در واقع ، فیتواستروژن‌ها از گیاهان گرفته می‌شوند و بدن با آن ها همان رفتاری را می‌ کند که با هورمون استروژن انجام می‌ دهد. با مصرف مکمل‌ های این‌ چنینی امکان رفع خشکی موجود در واژن زیاد می‌شود و به دلیل گیاهی بودن ان ها شما دیگر نگران عوارض نخواهید بود ..
• درمان با خوراکی ها
  همانطور که بالا اشاره شد فیتواستروژن‌ها برای بهبود خشکی واژن علاوه بر گیاهان دارویی در مواد خوراکی نیز وجود دارند . در موادی مانند گزینه‌ های زیر موجود هستند و مکمل‌هایی هم از این مواد ساخته می‌شود تا با مصرف آن ها از آتروفی واژن کاسته شود :

1. سویا؛ این ماده در پنیر توفو و شیر سویا به وفور موجود است و منبعی غنی از فیتواستروژن به شمار می‌رود.
2. انواع آجیل؛ بیشتر دانه‌ها از جمله بادام، بادام زمینی و شاه بلوط سرشار از فیتواستروژن هستند.
3. غلات کامل؛ از جمله غلات کامل باید به برنج قهوه‌ای، جوی دوسر و دانه کینوا اشاره کنیم. این غلات تصفیه‌ نشده‌اند و مصرف مکمل‌های حاوی آنها به رفع خشکی واژن کمک می‌کند.
4. دانه‌ها؛ تخم کتان و آفتاب‌گردان و هسته انگور و دانه‌های روغنی دیگر هم در بدن اثر فیتواستروژنی دارند.
5. سیر و لوبیا سبز؛ این‌ها هم حاوی این ماده‌اند و می‌توانند روی بهبود واژن خشک اثرات مثبت داشته باشند

راه های مقابله با خشکی واژن

• قبل از رابطه جنسی از روان کننده های مبتنی بر آب استفاده کنید ، آنها را داخل و اطراف واژن، روی آلت تناسلی همسر، روی انگشتان همسرتان یا روی اسباب بازی جنسی خود ، قرار دهید..
• از روان کننده های واژن برای خشک شدن واژن استفاده کنید – می‌توانید آن‌ها را داخل واژن قرار دهید تا آن را مرطوب نگه دارید.
• از صابون های بدون عطر و مخصوص شستشوی اطراف واژن خود استفاده کنید
• سعی کنید قبل از رابطه جنسی ، یک معاشقه طولانی در مکانی بدون استرس داشته باشید
• با تجویز بهترین دکتر زنان و زایمان در شوشتر استفاده کنید . کرم، حلقه یا قرص استروژن با دوز پایین
• Osphena
• دهیدرواپی آندروسترون (DHEA

با دکتر درمان خشکی واژن در شوشتر در مورد خطرات و مزایای داروهای حاوی استروژن یا مواد مشابه استروژن صحبت کنید سپس شروع به مصرف هرگونه دارو کنید .

راه کارهایی برای درمان خشکی واژن

استفاده از محصولات مرطوب ‌کننده: می ‌توانید از محصولات مرطوب ‌کننده واژنی مانند ژل‌ ها و کرم‌ ها استفاده کنید. آن‌ ها باعث افزایش رطوبت و تسکین خشکی رحم می‌ شوند.

• تغذیه مناسب: تغذیه سالم و حاوی مقدار کافی آب، روغن‌ های سالم و مواد مغذی می ‌تواند وضعیت واژن را بهبود بخشد.
• تغییر روش‌ های بهداشتی: استفاده از صابون ‌های نرم و بدون عطر، استفاده از لباس های نخی و تهویه مناسب در مناطق حساس نیز می ‌تواند مفید باشد.
• مشاوره پزشک: در صورت مشکل مزمن و شدید خشکی واژن، بهتر است به متخصص زنان باتجربه در شوشتر مراجعه کرده و مشاوره و درمان حرفه ‌ای دریافت کنید.

لازم به ذکر است که در صورت ابتلا به این بیماری می بایست به دکتر زنان مراجعه کرده و تحت درمان قرار بگیرید که روند درمان و بهبود با سرعت پیش برود.

خطرات و پیامدهای خشکی واژن

خشکی رحم یک مشکل شایع در بین زنان است و می‌ تواند موارد بسیاری از جمله علل فیزیکی و روحی داشته باشد. برخی از خطرات و پیامدهای مرتبط با خشک بودن واژن شامل :

• احساس درد و ناراحتی: خشکی در واژن می ‌تواند باعث احساس درد، سوزش و ناراحتی در منطقه تناسلی شود.
• عدم لذت جنسی: واژن خشک ممکن است باعث کاهش لذت و رضایت از رابطه جنسی شود.
• خطر عفونت ‌های تناسلی: خشکی واژن می ‌تواند منجر به ضعف سیستم بیماری ‌زایی و عفونت‌ های تناسلی شود. زیرا واژن در برابر نفوذ باکتری ‌ها و عفونت‌ ها آسیب ‌پذیر‌تر خواهد بود.
• مشکلات ادراری: خشکی موجود در واژن ممکن است منجر به مشکلات ادراری مانند تکرر ادرار یا بی اختیاری در بانوان شود.

راه های درمان خشکی واژن

• کرم یا ژل هورمونی : استفاده از کرم یا ژل حاوی استروژن به صورت موضعی می ‌تواند بهبود خشکی واژن را به همراه داشته باشند. این محصولات باعث افزایش رطوبت و احیای بافت‌ های واژن نیز می ‌شوند.
• محلول ‌های رطوبت ‌بخش : استفاده از محلول ‌های رطوبت ‌بخش قابل خرید از داروخانه، مانند مرطوب‌ کننده‌ ها و لوسیون‌ ها، می ‌توانند تسکین و رطوبت لازم را به واژن برگرداند.
• درمان با لیزر : درمان با لیزر CO2 یک روش جدید است که با مشاوره و تجویز پزشک قابل انجام است. این روش باعث ترمیم بافت‌ های واژن و افزایش رطوبت ناحیه تناسلی بانوان می ‌شود.
  همچنین ، برخی تغییرات در سبک زندگی نیز می ‌تواند به کاهش خشکی واژن کمک کند. مانند استفاده از لباس‌ های نخی و آزاد ، استفاده از محصولات بهداشتی بدون عطر و الکل و نوشیدن مایعات به اندازه کافی می توانند به حفظ میزان رطوبت بدن کمک کننده باشد.

خطرات و پیامدهای این عارضه

• مهم‌ ترین ناحیه دستگاه تولید مثل بانوان واژن می ‌باشد و همان طور که از اسمش پیداست نقش تولید مثل و بقای فرد را به عهده دارد. محیط واژن در حالت عادی با لایه ای از ترشحات طبیعی پوشانیده شده که سبب قلیایی شدن واژن می‌ شود.
• کاهش استروژن و همچنین خشکی واژن ، باعث از بین رفتن اسپرم مردانه در محیط اسیدی خشک واژن و در نتیجه کاهش قدرت باروری می شود.
• از سوی دیگر خشکی مهبل ، موجب نازکی آن خواهد شد که این موارد به ایجاد درد شدید و همچنین خونریزی هنگام رابطه جنسی و یا پس از آن منجر می‌ شود.
• افزایش درد در زمان رابطه با شریک زندگی و بعد از آن ، شروع به کاهش میل جنسی زنان می کند که این مساله در سلامت روابط خانوادگی و جنسی تاثیری مستقیم می گذارد. همچنین سوزش ناحیه تناسلی با دفع ادرار نیز از جمله پیامدهای واژن نازک و خشک می باشد.

جدول مزایای درمان خشکی واژن

چه زمان به پزشک مراجعه کنیم؟

همان‌ گونه که در بالا اشاره شد ، خشکی واژن از جمله عارضه ‌های رایج میان بانوان می باشد که کاهش استروژن در بدن ، از جمله علت بروز آن است. این بیماری در اشخاصی با سنین متفاوت رخ می دهد و در زمان یائسگی بروز آن بیش از دوره‌های سنی دیگر می باشد. متاسفانه بعضی از بانوان توجهی به علائم این مشکل و همچنین درمان آن نشان نمی دهند. این مسئله زمینه‌ ساز بروز مشکلات بزرگتری همچون زخم و یا خونریزی واژینال پس از اتمام رابطه جنسی می شود. بهتر است که بانوان در صورت روئیت یک و یا چند مورد از علائم عارضه خشکی واژن ، سریعا به متخصص زنان مراجعه کنند تا بعد از تشخیص ، تحت درمان قرار گیرند.

تماس جنسی با داشتن این مشکل

در صورتی که زنی به بیماری خشکی واژن مبتلا باشد ، تماس جنسی برایش دردناک و آزاردهنده می شود که با تداوم رابطه جنسی در فاصله زمانی نزدیک می تواند آن را درمان کند. رابطه جنسی به ارتجاعی بودن و سلامت بافت واژن کمک شایانی نموده و موجب رفع پیری مخاط می شود.

کمبود آب بدن می تواند زمینه ساز ابتلا به خشکی واژن شود؟

درست است که کاهش آب بدن در خشکی پوست و دیگر اعضای بدن تاثیر گذار می باشد ، اما در واقع زمینه ساز ابتلا به این عارضه نمی شود.

هزینه درمان

هزینه درمان این بیماری به مواردی همچون شدت آن ، نوع ، طول زمان درمان و غیره بستگی دارد که با معاینه توسط متخصص زنان ، مبلغ واحد آن ارائه می شود.

چگونه می‌ توان از این بیماری جلوگیری کرد؟

برای پیشگیری از خشکی واژن، می‌توانید اقدامات زیر را انجام دهید:

• استفاده از مرطوب‌کننده واژن به صورت متناوب در هفته.
• در هنگام رابطه جنسی از روان‌کننده استفاده کنید، اما مطمئن شوید که حاوی گلیسیرین نباشد؛ زیرا گلیسیرین ممکن است واژن را بیشتر تحریک کند.
• قبل از رابطه جنسی ، فعالیت‌ های آماده‌ کننده انجام دهید تا رابطه جنسی برای شما و دریافت کننده لذت‌بخش باشد.
• رابطه جنسی منظم داشته باشید ؛ زیرا این کار می‌ تواند به بهبود سلامت واژن کمک کند و از خشکی آن جلوگیری کند.

چگونه خشکی واژن در دوران یائسگی ظاهر می‌ شود؟

هنگامی که زنان به دوران پیش از یائسگی و پس از ورود به دوران یائسگی می‌رسند، تولید استروژن توسط تخمدان‌ها کاهش می‌یابد. این کاهش استروژن باعث نازک شدن بافت‌های اطراف واژن و دهانه رحم می‌شود و همچنین تعداد غدد دهانه رحم که مخاط تولید می‌کنند کاهش می‌یابد. به همین دلیل، واژن ممکن است کمتر کشسان و خشک شود.

زمانی که این تغییرات رخ می‌دهد، بین زنان متفاوت است. برخی ممکن است این تغییرات را در دوران پیش از یائسگی تجربه کنند، در حالی که برخی دیگر ممکن است این تغییرات را تنها سال‌ها پس از یائسگی متوجه شوند. خشکی واژن مرتبط با یائسگی را می‌توان با استفاده از مرطوب‌کننده‌های واژن، روان‌کننده‌ها، کرم‌های استروژن یا درمان جایگزینی هورمون (HRT) درمان کرد. بهتر است با پزشک خود مشورت کنید تا بهترین گزینه‌ها را برای شما انتخاب کنید.

موارد ممنوعه برای درمان این عارضه

اگرچه استفاده از برخی درمان‌های خانگی برای این بیماری بلامانع است، اما کاربرد موضعی برخی مواد در ناحیه واژن ممکن است مشکل شما را تشدید کند؛ بنابراین، از استفاده از موارد زیر برای درمان خشکی واژن خودداری کنید:

• استفاده موضعی از ماست
• استفاده موضعی از سرکه
• استفاده موضعی از مواد شیمیایی شوینده واژن
• استفاده از دستمال توالت و صابون معطر
• استفاده از روغن حمام و کف صابون
• پیش از هر اقدام خانگی، بهتر است از بی‌خطر بودن آن اطمینان حاصل کنید.

روش‌ های تشخیص خشکی واژن

معمولا افراد پس از مشاهده علائم ابتلا به آتروفی واژن، برای تشخیص دقیق به پزشک زنان مراجعه می‌کنند. روش‌های مختلفی برای تشخیص خشکی مهبل وجود دارد، اما بهترین، قدیمی‌ترین و مؤثرترین روش تشخیص، معاینه واژینال است.

در این روش، پزشک زنان یا دکتر ماما به معاینه و بررسی واژن بیمار می‌پردازد و در صورت مشاهده رنگ‌پریدگی یا زخم در مهبل، خشکی واژن را تشخیص می‌دهد. علاوه بر معاینه واژینال، روش‌های دیگری برای تشخیص آتروفی واژن وجود دارند که شامل موارد زیر می‌شوند:

• اندازه‌گیری میزان هورمون استروژن بدن با انجام آزمایش خون، و در صورت کم بودن مقدار آن، خشکی مهبل را متوجه می‌شود.
• انجام سونوگرافی برای اندازه‌گیری ضخامت دیواره واژن، و در صورت کاهش ضخامت آن نسبت به اندازه معمولی، خشکی واژن تشخیص داده می‌شود.
• انجام آزمایش پاپ اسمیر برای پی‌بردن به آتروفی واژن.
• انجام آزمایش ادرار برای تشخیص خشکی محیط واژن.

آیا خشکی واژن خطرناک است؟

خشکی واژن در برخی از مواقع از چرخه‌ی جنسی زنان به طور طبیعی رخ می‌دهد و نیازی به نگرانی نیست. اما اگر در غیر از این مواقع باشد، باید بررسی‌های لازم توسط دکتر زنان انجام بگیرد زیرا ممکن است نشان‌دهنده‌ی ایجاد تغییراتی در چرخه‌ی هورمونی زن باشد. این عارضه می‌تواند باعث ناراحتی در ناحیه لگن و واژن شود. از عوارض دیگر آن می‌توان به موارد زیر اشاره کرد :

• سوزش
• عدم علاقه به رابطه جنسی
• درد هنگام سکس
• خونریزی خفیف بعد از رابطه جنسی
• عفونت دستگاه ادراری (از بین نمی‌رود و یا دوباره عود می‌کند.)
• خارش یا سوزش واژن.

خشکی واژن از جمله مشکلاتی است که در بسیاری از موارد همراه با علائم دیگر ظاهر می‌شود. در این بخش از مطلب در قالب چند پرسش و پاسخ می‌خواهیم به این سؤال جواب بدهیم که خشکی واژن همراه با علائم دیگر نشانه چیست؟