در شرایطی که رباط ها و ماهیچه های کف لگن ضعیف شوند به نحوی که توانایی حمایت از رحم را نداشته باشند و رحم به سمت پایین سوق پیدا کند ، گفته می شود افتادگی رحم رخ داده است. این عارضه می تواند مشکلات بسیاری را برای افراد به وجود آورد که از مهم ترین آن ها می توان به افتادگی سایر اندام های لگنی مثل راست روده یا مثانه ، زخم شدن بافت های در معرض دید اشاره نمود. همچنین ذکر این نکته لازم است این بیماری اغلب در زنان بالای 55 سال شایع است و هیسترکتومی را نیز می توان از دیگر دلایل اصلی بروز این عارضه عنوان کرد. برای کسب اطلاعات بیشتر در این خصوص مطالعه مقاله پیش رو از بهترین متخصص زنان و زایمان در خوزستان ، شهر شوشتر توصیه می شود.
علائم ایجاد افتادگی رحم
در شرایطی که افتادگی رحم خفیف باشد ، ممکن است علائم و نشانه خاصی وجود نداشته باشد ؛ این در حالی است که زمانی که رحم از موقعیت و جایگاه اصلی خود پایین تر می لغزد ، مشکلات بسیاری را بر اندام های لگنی ایجاد می کند که از نشانه های آن می توان به موارد زیر اشاره نمود :
- یبوست
- احساس سنگینی و ایجاد فشار در نواحی لگن
- درد در هنگام برقراری رابطه جنسی
- ترشحات غیر طبیعی از ناحیه واژن
- احساس درد در ناحیه شکم ، کمر و لگن
- عفونت مثانه
ممکن است علائم بیماری با راه رفتن و یا نشستن های طولانی مدت شدت پیدا کند که در واقع این درد ناشی از فشار بیشتر نیروی گرانش بر عضلات لگنی می باشد. از دیگر مشکلات و نشانه های افتادگی رحم می توان به مشکل در دفع ادرار اشاره نمود که با تکرر ادرار ، بی اختیاری در ادرار و یا ریختن ناگهانی ادرار همراه است.
چه دلایلی موجب افتادگی رحم در بانوان می شود ؟
همانطور که بیان شد این عارضه در اثر ضعیف شدن عضلات کف لگن اتفاق می افتد که ضعیف شدن این عضلات نیز دلایل مختلفی دارد که در ادامه به آن ها اشاره شده است :
- بارداری
- سرفه مزمن
- بلند کردن اجسام سنگین به صورت مکرر
- برخی عوامل مربوط به زایمان مثل تولد نوزاد بزرگ ، زایمان طبیعی و یا وارد شدن ضربه
- سابقه انجام جراحی لگن
- زور زدن های شدید در هنگام اجابت مزاج
- کاهش سطح استروژن
- یائسگی
- افزایش سن
- برخی عوامل ژنتیکی
افتادگی رحم خانم ها چگونه تشخیص داده می شود ؟
برای تشخیص این مشکل لازم است حتما به بهترین متخصص زنان و زایمان در شهر شوشتر مراجعه نمایید. سپس پزشک معاینات فیزیکی لازم را انجام داده و در رابطه با علائم و مشکلات شما سوالاتی را مطرح می نماید. همچنین برای تشخیص دقیق افتادگی رحم ممکن است MRI یا سونوگرافی تجویز شود.
انواع افتادگی رحم
افتادگی رحم درجات مختلفی دارد که در ادامه به آن ها اشاره شده است :
- درجه 1 : وارد شدن گردنه رحم به مجرای واژن
- درجه 2 : وارد شدن رحم به سمت دهانه واژن
- درجه 3 : خارج شدن گردن رحم از واژن
- درجه 4 : خارج شدن کامل رحم از واژن
چه مواردی در افتادگی رحم تاثیر دارد ؟
توصیه می شود مشکلات مربوط به یبوست خود را درمان نمایید.
- وزن خود را متعادل نگه دارید.
- انجام برخی تمرینات ورزش برای تقویت عضلات کف لگن توصیه می شود.
- لازم است برنامه ورزشی و رژیم غذایی سالمی داشته باشید.
- از انجام فعالیت هایی که موجب ایجاد فشار به لگن و واژن می شود ، خودداری نمایید.
- از بلند کردن اجسام سنگین پرهیز کنید.
روش های درمانی افتادگی رحم
در صورتی که افتادگی یا پروپلاس رحم خفیف باشد ، نیاز به درمان خاصی نیست و تنها با انجام برخی فعالیت و تمرینات ورزشی می توان به تقویت عضلات کف لگن کمک کرده و از افتادگی رحم جلوگیری نمود. به صورت کلی بیشتر خانم ها تا زمانی که افتادگی رحم تا مرحله خروج از واژن نرسد ، برای درمان اقدام نمی کنند ، در حالی که مراحل اولیه درمان بسیار راحت تر بوده و با انجام برخی ورزش ها مثل کگل می توان عضلات لگن را تقویت نمود. همچنین در خانم های یائسه به کمک تجویز داروهای استروژن مبهلی می توان به افزایش قدرت بافت های حمایت کننده ، کمک نمود. استفاده از شکم بندهای سفت ، کاهش وزن ، رعایت رژیم غذایی ، استفاده رحم بند یا پساری ، کاهش فعالیت هایی که موجب ایجاد فشارهایی به داخل شکم می شود ، از دیگر درمان های موثر در افتادگی رحم می باشد. دقت داشته باشید در مواردی که پرولاپس رحمی شدید باشد ، روش های فوق موثر نبوده و بهترین و موثرترین راه انجام عمل جراحی می باشد که در این پروسه لازم است بافت هایی از رحم را که ضعیف شده و دچار شل شدگی شده است ، به موقعیت و جایگاه اصلی خود باز گرداند.
سایر روش های موثر در درمان افتادگی رحم عبارتند از :
تغییر سبک زندگی : با رعایت برخی موارد و داشتن سبک زندگی سالم می تواند به کنترل علائم بیماری کمک نمایید :
- در صورتی که چاق هستید توصیه می شود با ورزش کردن و رعایت رژیم غذایی سالم وزن خود را کاهش دهید.
- در صورتی که به سرفه مزمن دچار هستید ، لازم است اقدامات درمانی لازم را برای درمان این مشکل انجام دهید. اگر علت سرفه های شما به سیگار کشیدن ارتباط دارد ، لازم است هرچه سریع تر سیگار و مصرف دخانیات را ترک نمایید.
پساری واژینال : ممکن است دکتر قاضی نژاد ، دکتر زنان خوب در خوزستان ، توصیه نماید از یک دستگاه پلاستیکی یا لاستیکی به شکل دونات در ناحیه واژن خود استفاده نمایید. این دستگاه پساری نام دارد و به قرار گیری رحم در جای خود کمک می کند. مدت زمان استفاده از پساری می تواند کوتاه یا بلند باشد و این موضوع به صلاحدید و نظر متخصص زنان خوب در شوشتر ، بستگی دارد. برخی از پساری ها شبیه به دیافراگم بوده که برای پیشگیری از بارداری کاربرد دارند. دقت داشته باشید که اگر از پساری برای درمان افتادگی رحم استفاده می کنید ، لازم است به صورت مرتب این دستگاه را تمیز نمایید به همین دلیل چگونگی نحوه گذاشتن ، برداشتن و تمیز کردن پساری به خانم ها آموزش داده می شود.
عمل جراحی : تا زمانی که افتادگی رحم خطری را برای فرد ایجاد نکند ، نیاز به انجام جراحی نیست. در حالت کلی انجام این جراحی به شرایط زیر بستگی دارد :
- تمایل خانم به حفظ عملکرد واژن
- میزان و شدت پرولاپس رحم
- سن خانم ، سلامتی و مشکلات پزشکی
- تمایل به بارداری در آینده
برخی از روش های جراحی بدون برداشتن رحم انجام می شود ؛ در این روش ها برای حمایت از رحم از رباط های مجاور استفاده می شود. روش های دیگر مثل هیسترکتومی واژینال نیز از دیگر راه های درمانی موثر برای برطرف نمودن افتادگی رحم است که در طی این پروسه می توان همزمان هرگونه افتادگی دیواره واژن ، رکتوم ، مجاری ادراری و مثانه را نیز اصلاح و درمان نمود.
برای درمان افتادگی رحم از چه داروهایی باید استفاده کرد؟
درمان دارویی افتادگی رحم معمولاً محدود است و بیشتر برای کاهش علائم و جلوگیری از پیشرفت بیماری استفاده میشود. با این حال می توان از استروژن های موضعی برای کنترل این بیماری استفاده کرد. همچنین مصرف کرمها، حلقهها یا قرصهای استروژنی موضعی ممکن است به تقویت و بهبود بافتهای واژن کمک کند، به ویژه در زنان یائسه که دچار کاهش استروژن هستند. این درمان میتواند علائمی مثل خشکی و سوزش واژن را نیز کاهش دهد.
آیا افتادگی رحم موجب ناباروری می شود ؟
در حالت کلی این عارضه به تنهایی موجب ناباروری نخواهد شد اما ممکن است در برقراری رابطه جنسی مشکلاتی را ایجاد نماید.
افتادگی رحم ممکن است دوباره اتفاق بیفتد ؟
درمان افتادگی رحم در بیشتر مواقع موثر بوده اما گاهی ممکن است این عارضه پس از مدتی مجدد اتفاق بیفتد. سن کمتر از 60 سال ، چاقی و افتادگی شدید رحم از جمله مواردی هستند که خطر عود مجدد افتادگی را افزایش می دهند.
مواردی که ریسک افتادگی رحم را در بانوان افزایش می دهد ؟
- انجام فعالیت جسمانی
- زایمان طبیعی
- افزایش وزن
- سرفه های متوالی و مزمن
- نژاد
- وراثت
- درد در اطراف کشاله ران
- لکه بینی
- خون ریزی
افتادگی رحم با نشانه های بی اختیاری :
- بی اختیاری اورژانسی : بسیاری از بانوان این احساس را با خود دارند که هر لحظه احتمال ریزش ادرار در آن ها ممکن است و نمی توانند این احساس را کنترل کنند. به این وضعیت که برای دفع ادرار تا رسیدن به توالت احتمال ریزش ادرار را تجربه خواهد کرد که به این وضعیت بی اختیاری ادرار اورژانسی گفته می شود.
- بی اختیاری استرسی : یکی از مواردی که موجب بروز این چنین عارضه ای می شود افتادگی رحم است اما طبیعتا مواردی از قبیل استرس و اضطراب می تواند این وضعیت را تحریک کند و اتفاق بیافتد.
پیشگیری از افتادگی رحم
برای مقابله با بروز این چنین عارضه بهتر است برخی نکات را رعایت کنید که بازه زمانی ابتلا را به تاخیر انداخت و یا حتی در برخی موارد می توانید مانعی برای درگیری با افتادگی رحم باشید. عبارتند از :
- انجام حرکات ورزشی از قبیل تمرین کگل که برای تقویت عضله های لگن مناسب می باشد.
- بهتر است که برای جا به جایی اجسام سنگین از فردی کمک بخواهید و خود به شخصا این کار را انجام ندهید.
- مصرف بیشتر مایعات و سبزیجات تازه در وعده های غذایی می تواند مانعی برای بروز یبوست باشد که با این کار دیگر در زمان دفع مدفوع به مشکل برخورد نمی کنید.
- تعادل در وزن و اندام باعث می شود که شما بدن سالمی داشته باشید و برای انجام این کار می توانید برنامه غذایی سالم و فعالیت های ورزشی را منظم در برنامه زندگی خود جای دهید.
چه تمرینات ورزشی به درمان افتادگی رحم کمک می کنند؟
تمرینات کگل (Kegel Exercises)
تمرینات کگل یکی از مؤثرترین تمرینات برای تقویت عضلات کف لگن هستند. برای پیدا کردن عضلات کف لگن، میتوانید هنگام ادرار کردن، جریان ادرار را متوقف کنید. عضلاتی که برای متوقف کردن ادرار استفاده میشوند، همان عضلات کف لگن هستند. عضلات کف لگن را به مدت 5-10 ثانیه منقبض کنید. سپس عضلات را به مدت 5-10 ثانیه رها کنید و استراحت دهید. این تمرین را 10-15 بار در هر تمرین انجام دهید و حداقل 3 بار در روز تکرار کنید.
تمرین پل (Pelvic Bridge)
این تمرین به تقویت عضلات کف لگن و همچنین عضلات شکم و باسن کمک میکند. برای انجام این تمرین به پشت دراز بکشید و زانوها را خم کنید، پاها را به عرض لگن باز کنید و دستها را در کنار بدن قرار دهید.لگن را به آرامی از زمین بلند کنید تا زمانی که بدن شما از شانهها تا زانوها یک خط مستقیم تشکیل دهد. این وضعیت را به مدت 5-10 ثانیه نگه دارید. و لگن را به آرامی به زمین بازگردانید. این تمرین را 10-15 بار تکرار کنید.
تمرین اسکوات (Squats)
اسکوات به تقویت عضلات کف لگن، رانها و باسن را تقویت کرده و به درمان افتادگی رحم کمک می کند. برای انجام این تمرین با پاها به عرض شانهها بایستید و دستها را جلوی خود نگه دارید.به آرامی زانوها را خم کنید و باسن را به سمت عقب و پایین بیاورید، مانند اینکه روی یک صندلی خیالی مینشینید. سپس به آرامی به وضعیت ایستاده بازگردید. این تمرین را 10-15 بار تکرار کنید.
تمرینات کگل، پل، اسکوات، میتوانند به تقویت عضلات کف لگن و کاهش علائم افتادگی رحم کمک کنند. انجام این تمرینات به صورت منظم و صحیح میتواند نتایج بهتری را به همراه داشته باشد. مشاوره با متخصص زنان در شوشتر پیش از شروع هر برنامه ورزشی برای اطمینان از روند درمانی درست توصیه می شود.
مراحل افتادگی رحم
افتادگی رحم یا تخلیه رحم (Uterine Prolapse) یک وضعیت پزشکی است که در آن رحم از محل قرارگیری طبیعی خود پایین تر میافتد. این وضعیت معمولاً در بانوان بعد از دوران بارداری و زایمان عمدتا رخ میدهد. برخی از مراحل افتادگی رحم عبارتند از:
- درجه ۱: افتادگی رحم در این مرحله از بیرون قابل رویت نیست ولی هنوز به واژن نزدیک نیست.
- درجه ۲: رحم به واژن نزدیک تر می شود و می توان آن را در برخی مواقع قابل رویت کرد.
مهم است که در صورت تجربه هرگونه نشانهای از افتادگی رحم، با یک پزشک متخصص مشورت کرده و برای تشخیص و درمان مناسب مراجعه نمایید.
در افتادگی رحم چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم؟
بهترین زمان برای مراجعه به پزشک در صورت احساس هرگونه نشانه های افتادگی رحم، به شرح زیر باید عمل کرد. اگر احساس می کنید رحم شما به واژن نزدیک شده و قابل رویت است. در صورتی که احساس دارید رحم به خارج از واژن نزدیک می شود بهتر است که به متخصص زنان و زایمان مراجعه کنید.
عوارض افتادگی رحم
افتادگی رحم می تواند عوارض مختلفی را به همراه داشته باشد. برخی از عوارض شایع افتادگی رحم عبارتند از:
- علائم نزولی : شامل احساس سنگینی و فشار در ناحیه لگنی، حتی در موقع استراحت، دراز کشیدن یا بلند شدن از صندلی است.
- مشکلات ادراری : افتادگی رحم میتواند با علائمی همچون تورم ، مشکل در کنترل ادرار، عفونت ادراری مکرر، قطره قطره ادرار کردن یا ادرار معمولی حین خوابیدن همراه باشد.
- مشکلات جنسی : ممکن است رابطه جنسی ناخوشایند و دردناک شود یا به دلیل عدم تحرک ، ارضای ضعیف تری ایجاد شود.
- تغییرات در رودهها : شامل مشکلات هضمی مانند تغییر در عادات رودهای، تورم شکم یا تجمع گاز در رودهها است.
در صورت تجربه هر یک از این علائم یا عوارض، مراجعه به پزشک متخصص برای تشخیص صحیح و برنامه درمانی مناسب الزامی است.
سلام خانم دکتر می خواستم بدونم که افتادگی رحم ممکنه مشکلات دیگه ای هم به همراه خودش بیاره یا خیر و اون مشکلات چی هستن معمولا ؟