در شرایطی که زوجین برای مدت یک سال برای بارداری بدون استفاده از روش های پیشگیری ، تلاش کنند ، اما موفق به باردار شدن نشوند ، ناباروری گفته می شود. بررسی ها نشان می دهد حدود 10 الی 15 درصد زوج ها از این عارضه رنج می برند. لازم است بدانید که این مشکل با روش ها و راهکارهای مختلفی قابل درمان می باشد. اما بهتر است پیش از هر چیز با علت و علائم ناباروری آشنایی پیدا کنید و بدانید چه زمان نیاز به مراجعه به پزشک دارید. ذکر این نکته مهم است که مشکل در باردار شدن لزوما مربوط به خانم ها نیست و گاهی به علت مشکلاتی که در کیفیت و تعداد اسپرم مردان وجود دارد ، این اتفاق رخ می دهد. برای آشنایی بیشتر در این رابطه مطالعه مقاله پیش رو از دکتر مهرناز قاضی نژاد ، متخصص زنان خوزستان توصیه می شود.
علت ناباروری در مردان و زنان
به صورت کلی لازم است تمامی مراحل باروری و تخمک گذاری به خوبی سپری شود تا در نهایت بارداری رخ دهد. مشکلات مربوط به عدم بارداری ممکن است به زنان و یا مردان و گاه به هردو نفر ارتباط داشته باشد. بررسی های انجام شده نشان می دهد ، حدود یک سوم این مشکل به مردان ، یک سوم دیگر به زنان و مابقی به مشکلات ناباروری هر دو زوج ارتباط دارد
علت ناباروری در زنان :
- اختلال در تخمک گذاری
- چسبندگی لگنی
- اندومتریوز
- یائسگی زودرس
- ناهنجاری های رحمی
- انسداد و یا آسیب دیدن لوله های فالوپ
- مصرف دخانیات و الکل
- مبتلا بودن به برخی از بیماری های خاص
- در تماس بودن بیش از حد با مواد و آلاینده های شیمیایی
علت ناباروری در مردان :
- مشکل در رسیدن اسپرم ناشی از مشکلات جنسی نظیر بیماری های ژنتیکی ، انزال زودرس ، صدمه دیدن اندام های تناسلی ، انسداد بیضه ها و فیبروز کیستیک
- صدمه و آسیب های ناشی از بیماری سرطان و یا روش های درمانی مربوطه مثل شیمی درمانی و یا رادیوتراپی که اختلالاتی را در روند تولید اسپرم ایجاد می کند.
- اختلال در عملکرد اسپرم و یا تولید غیر طبیعی اسپرم
- مصرف دخانیات و الکل
در رابطه با ناباروری چه باید کرد ؟
بهترین و مهم ترین گام برای حل این مشکل ، مراجعه به یک متخصص زنان خوب در خوزستان می باشد ؛ چرا که لازم است ابتدا علت ناباروری تشخیص داده شود تا بر اساس آن بتوان راه درمانی مناسب را ارائه نمود. در رابطه با این موضوع که چه زمان لازم است به پزشک و متخصص زنان خوب در شوشتر مراجعه شود ، باید گفت در صورتی که از عدم بارداری شما کمتر از یک سال می گذرد ، نیازی به مراجعه به پزشک نیست در شرایطی که سابقه سقط جنین ، سیکل قاعدگی همراه با درد و به صورت نامنظم وجود دارد ، ابتلا به اندومتریوز در زنان و پایین بودن تعداد اسپرم ، کوچک بودن بیضه ها و سوابق بیماری پروستات در مردان وجود دارد ، بهتر است برای درمان و برطرف کردن این مشکل زودتر به دکتر زنان خوب در خوزستان شهر شوشتر ، مراجعه شود. همچنین خانم های بالای 35 سال که بیشتر از 6 ماه برای بارداری تلاش کرده اند ، اما موفق به حاملگی نشده اند نیز ، نیاز به مراجعه به پزشک زنان دارند.
تشخیص ناباروری
برای تشخیص نازایی لازم است ابتدا دکتر مهرناز قاضی نژاد متخصص زنان و زایمان شوشتر ، به بررسی سوابق پزشکی و عادات جنسی زوج ها بپردازد و برای این منظور تست هایی را تجویز نماید. باید سلامت بیضه و میزان تولید اسپرم در مردان بررسی شود از این رو تست های هورمونی ، آنالیز مایع منی ، بیوپسی بیضه و همچنین سایر تست های تصویربرداری تجویز می شود. در زنان بارداری به سلامت تخمک هایی که از تخمدان آزاد می شوند ، بستگی دارد ؛ زیرا تخمک از لوله های فالوپ عبور کرده و سپس به اسپرم می رسد و در این شرایط پروسه باروری شروع می شود. برای این منظور تست های تخمک گذاری ، اندازه گیری سطح هورمون ها در زمان تخمک گذاری انجام می شود. همچنین هیسترسکوپی و لاپاراسکوپی از دیگر آزمایش های تشخیصی در تعیین باروری بانوان می باشد.
علائم ناباروری در مردان چه می باشد ؟
ناتوانی در بچه دار شدن از نشانه های اصلی ناباروری در آقایان است و می توان گفت گاهی هیچ نشانه و علامت واضحی وجود ندارد. اما در برخی شرایط ممکن است مشکلات زمینه ای مثل گشاد شدن سیاهرگ های اطراف بیضه ، عدم تعادل هورمونی ، اختلالات ژنتیکی و یا شرایطی وجود داشته باشد که موجب مسدود شدن محل عبور اسپرم ها شود که در چنین شرایطی فرد شاهد علائم و نشانه هایی خواهد بود که در ادامه به بررسی آن ها می پردازیم :
- احساس درد و تورم و یا وجود توده در ناحیه بیضه
- ابتلا به عفونت های تنفسی به صورت مکرر
- مشکل در انزال و یا کاهش میل جنسی و به صورت کلی وجود مشکلاتی در عملکرد جنسی
- رشد غیر طبیعی سینه ها
- کاهش تعداد اسپرم ها
- کم مویی صورت و بدن و یا تغییر در رشد موهای بدن
- شفاف و آبکی بودن مایع منی و یا کم بودن حجم مایع منی
آزمایش های تشخیصی ناباروری در مردان
- تست خون به منظور بررسی عدم تعادل هورمونی
- تحلیل منی به منظور تشخیص مقدار و کیفیت اسپرم
- آزمایش ادرار بعد از انزال جهت بررسی اسپرم های موجود در نمونه ادرار
- سونوگرافی ترانس رکتال جهت بررسی غده پروستات و بافت های اطراف آن
- سونوگرافی اسکروتوم در جهت تشخیص بیماری واریکوسل در بیضه ها
- بیوپسی بیضه و انجام نمونه برداری از بیضه ها برای بررسی تولید طبیعی اسپرم در بدن
- آزمایشات ژنتیکی برای بررسی نقص های کروموزومی و بیماری های ژنتیکی
- آزمایش تصویر برداری برای بررسی آناتومیک
علائم و نشانه های ناباروری در زنان
پریود شدن به صورت نامنظم :
در حالت کلی چرخه قاعدگی زنان هر 28 روز یکبار می باشد تا زمانی که این چرخه ثابت باشد ، جابجایی تا 5 روز طبیعی است. به این معنا که ممکن است چرخه یک ماهه یک خانم 33 روزه باشد و در ماه بعدی 31 و سپس 35 روزه شود. در چنین شرایطی می توان گفت قاعدگی طبیعی است. اما اگر میزان چرخه پریود شدن به قدری نامنظم است که نمی توان زمان تقریبی پریود بعدی را تخمین زد ، باید گفت فرد قاعدگی نامنظمی دارد که اغلب این مسئله به دلایل هورمونی و یا سندروم تخمدان پلی کیستیک اتفاق می افتد که هر دو از دلایل مهمی در ناباروری زنان به شمار می روند.
عدم قاعدگی
گاهی ممکن است به دلیل تمرینات سنگین ورزشی و یا استرس برای یک ماه قاعدگی اتفاق نیفتد ، این موضوع غیر معمول نیست اما در شرایطی که ماه ها از زمان پروید نشدن شما می گذرد ، لازم است به بررسی شرایط باروری خود بپردازید.
قاعدگی سنگین و یا دردناک
گرفتگی عضلانی در شروع قاعدگی در بیشتر خانم ها تجربه می شود اما اگر میزان درد به قدری شدید است که زندگی روزمره را مختل می کند ، نیاز به بررسی دارد.
علائم نوسان هورمون ها
در صورت مشاهده علائم و نشانه هایی مثل کاهش میل جنسی ، افزایش وزن ، رشد موهای صورت ، مشکلات پوستی ، کم پشت شدن موها لازم است با پزشک مشورت نمایید ؛ چرا که بیشتر این علائم به دلیل نوسانات هورمونی در خانم ها اتفاق می افتد که نیاز به کنترل و بررسی بیشتر دارد.
احساس درد در هنگام رابطه جنسی
برخی از خانم در هربار برقراری رابطه جنسی احساس درد شدیدی دارند با این حال خود را متقاعد می کنند که این درد طبیعی است ! در حالی که در بیشتر موارد علت این موضوع به بیماری های زمینه ای با مربوط به ناباروری ، ارتباط دارند.
نازایی بدون علت
ممکن است گاهی بعد از انجام آزمایش ها و تست هایی که زوجین انجام می دهند ، علت ناباروری مشخص نشود. در چنین شرایطی تولید اسپرم ها طبیعی بوده و تخمک گذاری در خانم ها به صورت طبیعی انجام می شود و هیچ بیماری و عارضه ای وجود ندارد که آن را نازایی بدون علت می نامند.
پیشرفته ترین روش درمان ناباروری در خانم ها
از جمله روش های موثر در باروری خانم ها عبارت هستند از :
- تحریک تخمک گذاری با دارو
- تلقیح درون رحمی اسپرم
- لقاح خارج رحمی یا IVF
- تزریق اسپرم به داخل سیتوپلاسم تخمک
چه قرص هایی باعث نازایی می شوند ؟
مصرف برخی از داروها بر روی مکانیزم بارداری مردان و زنان تاثیر دارد. از جمله این داروها می توان به داروهای فشار خون ، داروهای ضد افسردگی ، اسپرونولاکتین و قرص ویاگرا اشاره نمود.
برای درمان ناباروری در شوشتر چه بخوریم ؟
- رژیم غذایی از اهمیت بالایی برخوردار است و گاه می توان با پیروی از یک رژیم غذایی سالم مشکلات مربوط به ناباروی را کنترل و بهبود بخشید. در همین راستا توصیه می شود به جای مصرف پروتئین های حیوانی ، پروتئین های گیاهی را جایگزین نمایید. سویا ، حبوبات و مغزهای خوراکی از منابع خوب پروتئین هستند که در قدرت باروری خانم ها نیز تاثیر دارند. لازم است از مصرف شیر بدون چربی خودداری شود ؛ چرا که بررسی ها نشان می دهند مصرف شیر بدون چربی در زمان اقدام ، تاثیرات منفی بر روی باروری دارد. پیشنهاد می شود ماست و بستنی پرچرب را جایگزین نمایید.
- گیاهان سرشار از مواد غنی و مغذی هستند به همین دلیل توصیه می شود مصرف گوجه فرنگی ، اسفناج ، کدو حلوایی و انواع حبوبات را در رژیم غذایی خود جای دهید. مصرف غلات کامل نیز در این میان توصیه می شود. آهن در باروری نقش مهمی را ایفا می کند ؛ بنابراین نباید از مصرف آن غافل شوید.
- در صورتی که به مشکل تنبلی تخمدان دچار هستید ، توصیه می شود از مصرف کربوهیدرات خودداری کنید. همچنین باید صبحانه مفصلی را مصرف نمایید.
- مصرف کافئین ، غذاهای پرچرب ، شکر ، برنج سفید از جمله موارد غذایی هستند که مصرف آن ها توصیه نمی شود و می تواند بر روی بارداری تاثیرات منفی داشته باشد.
چگونه می توان قدرت باروری را افزایش داد ؟
- توصیه می شود مصرف سیگار و الکل را قطع نمایید.
- باید رژیم غذایی متنوع و متعادلی داشته باشید .
- در صورتی که اضافه وزن دارید ، لازم است با انجام ورزش و رژیم غذایی مناسب به وزن مناسبی برسید.
- لازم است خانم ها از ویتامین D و مکمل های اسید فولیک استفاده نمایند.
- در صورتی که در هنگام برقراری رابطه جنسی از روان کننده ها استفاده می کنید ، باید به این موضوع توجه داشته باشید که استفاده از این مواد بر روی کیفیت اسپرم ها تاثیر داشته و سبب کاهش احتمال باروری تخمک ها می شود.
- لازم است هر دو الی سه روز یک بار اقدام به برقراری رابطه جنسی نمایید. این کار در زمان تخمک گذاری احتمال بارداری را به حداکثر میزان می رساند.
توصیه های کلی در رابطه با درمان ناباروری
خودتان را معرفی کنید : با شریک زندگی ، دوستان و خانواده به صورت مرتب در تماس باشید ، این کار به کاهش استرس شما کمک می کند و می توانید از حمایت خانواده و سایر عزیزان بهره مند شوید.
مدیریت استرس عاطفی در طول درمان : از راهکارها و استراژی های مدیریت استرس ، پیروی نمایید.
