مراقبت های بعد از زایمان از دو نظر جسمانی و روانی دارای اهمیت است. در دوران بارداری تغییرات زیادی در بدن شما اتفاق می افتد که پس از بارداری نیز این تغییرات بیشتر خواهد شد. به خاطر داشته باشید علائمی که در این مقاله به آن پرداخته شده است ، از فردی به فرد دیگر متفاوت می باشد و سرعت بهبودی نیز با توجه به شرایط بیمار و نوع زایمان متغیر خواهد بود. مراقبت تا چهل روز بسیار ضروری و مهم می باشد ، داشتن آگاهی لازم در این زمینه برای زوجین لازم و ضروری است. دکتر مهرناز قاضی نژاد ، متخصص زنان و زایمان در خوزستان همراه شما است تا این دوران پرتلاطم را با آرمش سپری کنید.
مهم ترین مراقبت های جسمانی بعد از زایمان
- استراحت کافی : سعی کنید الگوی خواب خود را با خواب کودک تنظیم کرده و به اندازه کافی استراحت کرده و بخوابید.
- مواد غذایی مقوی : رژیم غذایی شما باید سرشار از میوه ها و سبزیجات غلات ، لبنیات ، حبوبات و همچنین پروتئین ، آهن و کلسیم باشد. همچنین لاز است برای مقابله با یبوست ، مواد سرشار از فیبر و مایعات فراوان استفاده کنید.
- ورزش کردن : انجام تمرینات سبک با مشورت متخصص زنان خوب در شوشتر و همچنین پیاده روی بسیار مهم و موثر می باشد.
- برقراری رابطه جنسی : تا زمان بهبودی کامل بخیه ها که حدود بیست روز طول می کشد ، نباید رابطه جنسی داشته باشید.
- مراقبت از نوک پستان : نوک پستان خود را یک بار در روز بشورید و اجازه دهید در معرض هوا خشک شود. درصورت زخم شدن نوک پستان یک قطره از شیر خود را روی نوک و هاله پستان بریزید. استفاده از کرم ، صابون و محلول های شست و شو برای تمیز کردن پستان ها توصیه نمی شود.
- مراقبت از بخیه : در مراقبت های بعد از زایمان باید محل بخیه های خود را همیشه تمیز و خشک نگه دارید. استحمام روزانه بسیار مفید و موثر است اما هرگز از لیف برای شستن ناحیه واژن و پرینه استفاده نکنید. بعد از حمام با حوله تمیز یا باد سشوار ملایم ، ناحیه بخیه را خشک کنید. زخم را به هیچ عنوان دستکاری نکنید و روی زخم بدون اجازه پزشک پماد ، کرم یا لوسیون نزنید. ساعاتی در روز اجازه دهید زخم هوا بخورد ، همچنین می توانید روزانه چند دقیقه در لگنی تمیز حاوی محلول آب و بتادین بنشینید.
- خونریزی : بعد از زایمان طبیعی و سزارین ،خونریزی شدیدی خواهید داشت اما در صورت داشتن لخته های بسیار بزرگ با بهترین پزشک متخصص زنان خوزستان تماس بگیرید. همچنین خونریزی بیش از حد بعد از هفته اول نیاز به بررسی دارد .
- ریزش مو : به دلیل تغییرات هورمونی داشتن ریزش مو تا حدود پنج ماه بعد از زایمان طبیعی است .
- تغییرات وزن : در راستای رسیدن به وزن متناسب کمی صبور باشید ، تغذیه کودک با شیر مادر و همچنین ورزش و استفاده از شکم بند در کاهش وزن بعد از بارداری در مراقبت های بعد از زایمان ، موثر می باشند.
- درد پستان : درد ناشی از تجمع شیر در پستان یا شیردهی به نوزاد به مرور زمان خود به خود از بین می رود ، از کمپرس گرم یا سرد برای کاهش علائم استفاده کنید.
- کاهش میل جنسی : این احساس بعد از بارداری ، موقتی بوده و ناشی از خستگی و تغییرات هورمونی بدن می باشد ، نیازی به نگرانی در این رابطه نیست ؛ چرا که پس از مدتی برطرف می گردد.
- درد رحمی : احساس درد در مراقبت های بعد از زایمان ، طبیعی بوده و لازم است بدانید که این درد به مرور زمان کاهش می یابد. در مورد داروهای کاهش وزن می توانید از بهترین دکتر متخصص زنان و زایمان شهر شوشتر کمک بخواهید.
- درد کف لگن : کمپرس سرد و استفاده از بالش های مخصوص سبب کاهش درد می شود.
- خشکی واژن : به دلیل تغییرات هورمونی ممکن است این عارضه رخ دهد. استفاده از کرم نرم کننده برای برطرف کردن خشکی واژن ، توصیه می شود. می توانید به کمک بهترین دکتر زنان شوشتر ، پماد و یا لوسیون مناسب برای برطرف کردن خشکی واژن بعد از زایمان را تهیه نموده و از آن استفاده نمایید. از استفاده کردن محصولات دارویی و شیمیایی به صورت خودسرانه برای ناحیه تناسلی خودداری نمایید.
- فعالیت بدنی : یکی از مهم ترین مسائل در مراقبت های بعد از زایمان این است که از ایستادن و نشستن های طولانی مدت پرهیز کنید و بیشتر به پهلو دراز بکشید. همچنین باید از انجام ورزش های سنگین ، دویدن و پریدن و جابه جایی اشیا سنگین خودداری کنید.
- درد ناحیه پرینه : برای کاهش درد ناحیه بین واژن و مقعد که در زایمان طبیعی بیشتر اتفاق می افتد ، لازم است از توالت فرنگی استفاده کنید و برای کاهش درد در آب ولرم بنشینید و با داروهای تجویزی پزشک ناحیه مد نظر را ماساژ دهید.
ویزیت های بعد از زایمان
برای چکاپ وضعیت خود حتما در زمان های مشخص به پزشک مربوطه مراجعه نمایید.
ویزیت اول : 7 تا 10 روز بعد از زایمان جهت کنترل خونریزی و چک کردن بخیه ها و داروها
ویزیت دوم : 40 تا 45 روز بعد از زایمان جهت چک کردن مجدد بخیه ها و داروها و نمونه گیری پاپ اسمیر
در صورت داشتن علائم زیر لازم است خارج از ویزیت به پزشک مراجعه نمایید :
- تب و لرز
- تهوع و استفراغ
- علائم قلبی و ریوی
- مشکل در دفع ادرار و مدفوع
- درد شدید شکم
- سردرد و تاری دید
- احتقان و آبسه پستان
- مشکلات روحی شدید
مراقبت های روانی بعد از زایمان
تغییرات روحی و خلق و خو در روزها و هفته های اول بعد از تولد نوزاد به دلایل کم خوابی و خستگی ، نگرانی در رابطه با مراقبت از نوزاد و غیره طبیعی و گذرا است ، این تغییرات خلق و خو شامل کج خلقی ، زود رنجی ، گریه خود به خود ، عدم علاقه به نوزاد ، بی خوابی یا پر خوابی ، خستگی شدید و کاهش انرژی می باشد.
در صورت تداوم و تشدید علائم و نشانه هایی مثل عدم تمایل به فعالیت های معمولی یا احساس گناه یا تمایل به خودکشی ، لازم است با یک روان شناس یا پزشک مربوطه در این زمینه در ارتباط باشید.
استفاده از شکم بند در مراقبت های بعد از زایمان
یکی از سوالات متداول مادران بعد از زایمان در رابطه با چگونگی جمع شدن شکم بعد از دوره بارداری است. یکی از بهترین و موثرترین راه ها برای جمع شدن شکم در مراقبت های بعد از زایمان ، استفاده از شکم بند می باشد. استفاده از شکم بند علاوه بر کمک به بازگشت شکم به حالت طبیعی به برطرف شدن دردهای کمر نیر کمک زیادی می کند. شکم بندها انواع مختلفی دارند برخی از ان ها حالت گنی داشته که شبیه به حالت یک شورت بلند است که از بالای زانو تا قسمت بالایی شکم کشیده می شود. دقت داشته باشید که استفاده از گن ها موجب عرق کردن می شود ؛ از این رو نباید تا زمان ترمیم و بهبودی بخیه های پرینه از این نوع شکم بند استفاده نمایید. نوع دیگری از شکم بندها حالت کمربندی داشته و به دور شکم بسته می شود. این نوع شکم بند پهن بوده و از قسمت زیر شکم تا بالای آن را به صورت کامل پوشش می دهند. استفاده از شکم بند کمری بعد از زایمان مانعی نداشته ، تنها لازم است آن را طوری تنظیم نمایید که بیش از اندازه به شکم فشار وارد نکند.
مواد غذایی مفید بعد از زایمان
همانطور که بیان شد توجه به تغذیه یکی از موارد بسیار مهم در مراقبت های بعد از زایمان است. هر چند که که انرژی زیادی صرف زایمان می شود ، اما نیازی نیست تمامی انرژی به صورت یکجا تامین شود.به همین دلیل نباید در روزهای اول پس از تولد نوزاد ، غذای سنگین مصرف نمایید ؛ هر چند که ممکن است خانواده اصرار داشته باشند تا غذاهای چرب و یا گوشت زیادی میل نمایید. از آنجایی در روزهای نخستین بعد از اتمام دوره بارداری ، فعالیت شما کم می شود ، احتمال بروز یبوست وجود دارد و این مسئله می تواند به بخیه ها صدمه و آسیب وارد کند ؛ از این رو توصیه می شود به برنامه غذایی خود اهمیت دهید. در ادامه به نکاتی اشاره شده است که شما را در داشتن یک برنامه غذایی خوب بعد از زایمان ، راهنمایی می کند :
- توصیه می شود از غذاهای حاوی فیبر نظیر سبزیجات ، میوه ، نان سبوس دار و برنج قهوه ای استفاده نمایید.
- مصرف دو بار در هفته ماهی سالمون و یا قزل آلا توصیه می شود.
- مصرف هلو ، انجیر خشک و برگه زرد آلو نیز در مراقبت های بعد از زایمان می تواند مفید باشد.
- بهتر است در میان وعده های خود میوه هایی مثل پرتقال و انواع توت ها را جای دهید.
- به غذاها و سالادهای خود روغن زیتون طبیعی اضافه کنید.
- برخلاف تصور عموم ، کاچی در روزهای نخستین بعد از زایمان به دلیل چربی زیادی که دارد ، غذای مناسبی نیست.
- توصیه می شود از لبنیات کم چرب استفاده نمایید.
- مصرف آب میوه های طبیعی خانگی و همچنین نوشیدن آب بعد از زایمان توصیه می شود.
فاصله ایده آل بین دو زایمان چقدر است؟
فاصله ایدهآل بین دو زایمان برای حفظ سلامت مادر و کودک باید حداقل 18 ماه تا 2 سال باشد. این بازه زمانی به مادر فرصت میدهد تا بدنش به طور کامل از تغییرات زایمان اول بهبود یابد، برای مثال مادر به روزمرگی خود بازگشته باشد و بدن او مواد مغذی و یا آهن و اسید فولیک لازم را جایگزین کرده باشد. همچنین، فاصله مناسب بین دو زایمان به جنین درحال رشد نیز فرصت میدهد تا در رحم به طور کامل رشد کند. زایمانهای نزدیک به هم ممکن است خطراتی نظیر زایمان زودرس و وزن کم نوزاد به هنگام تولد و یا مشکلات دیگر را افزایش دهند، بنابراین توصیه میشود با پزشک مشورت کرده و به فواصل مناسب بین زایمانها توجه کنید.
علت ماستیت چیست و چگونه می توان آن را مدیریت کرد؟
ماستیت یک التهاب در سینه است که معمولاً در زنان شیرده اتفاق میافتد. این التهاب ممکن است به دلیل عفونت باکتریایی در مجاری شیری ایجاد شود. علائم ماستیت شامل درد، تورم، تب، قرمزی، و حساسیت در منطقه سینه هستند، همچنین ممکن است با خستگی نیز همراه باشد. عواملی مانند شیردهی نادرست، استفاده از لباس های نامناسب، یا زخمهای شیردهی میتوانند عامل ایجاد کننده ماستیت باشند.
برای مدیریت ماستیت، ابتدا باید به پزشک مراجعه کنید تا تشخیص دقیق و درمان مناسب را تعیین کند. درمان ماستیت معمولاً شامل مصرف آنتیبیوتیکها برای کنترل عفونت است. همچنین، استراحت و استفاده از کمپرس های گرم بر روی سینه میتواند به تسکین علائم کمک کند. مهم است که به طور کامل شیردهی ادامه یابد تا مجاری شیری پاک سازی شوند و عفونت بهبود یابد. برای جلوگیری از ماستیت، بهتر است که تکنیکهای درست شیردهی را یاد بگیرید و به دنبال حفظ بهداشت سینه و مراقبتهای مناسب برای پیشگیری از عفونت باکتریایی باشید.
سلام خانم دکتر من بعد از زایمان وقتی پیاده روی میکنم ناحیه زیر شکمم درد بدی میگیره علت چیه؟