در شرایطی که تخمک بارور در محیطی خارج از رحم لانه گزینی و شروع به رشد کند ، گفته می شود بارداری خارج از رحم اتفاق افتاده است. در واقع زمانی این شرایط پیش می آید که هیچ راهی برای انتقال تخمک بارور و جابجایی آن به درون رحم وجود نداشته باشد و تنها راه برای برطرف کردن این مشکل ، پایان دادن به بارداری باشد. هر چند که ممکن است این مشکل برای هر خانمی در هر سنی رخ دهد ، با این حال درصد بسیار کمی از بانوان حاملگی خارج از رحم را تجربه می کنند. از آنجایی که این مشکل می تواند خطراتی را برای مادر ایجاد کند ، لازم است با نشانه ها و علائم این عارضه آشنایی داشته باشید تا بتوانید به موقع تحت درمان قرار بگیرید. برای آشنایی بیشتر در این خصوص با ما تا انتهای این مطلب از متخصص زنان و زایمان خوب در خوزستان همراه باشید.
تعریفی از بارداری خارج از رحم
در این موقعیت در واقع تخمک کاشته شده خارج از رحم کاشته خواهد شد و فرآیند بارداری بیرون از رحم خواهد بود. به طور معمول این اتفاق بیرون از لوله رحمی رخ می دهد که تخمک ها را از تخمدان به رحم منتقل خواهد کرد. به این گونه بارداری لوله ای نیز شناخته می شود. در چنین وضعیتی اگر در روند انتقال تخمک ها به رحم ، تخمک در لوله ها گیر کنند بارداری واقعی به وجود نخواهد آمد و ممکن است که سلامت شما را نیز به خطر بیاندازد. بارداری خارج از رحم ممکن است در دیگر بخش های بدن مانند ، تخمدان ، حفره شکمی یا دهانه رحم رخ بدهد. به یاد داشته باشید که بارداری بیرون از رحم روند طبیعی را سپری نخواهد کرد و تخمک بارور شده سالم نخواهد ماند و در صورت عدم توجه و درمان می تواند دلیلی برای خونریزی خطرناک در بدن بانوان شود.
برای گرفتن وقت سریع مشاوره از دکتر قاضی نژاد ، فرم تماس زیر را پر کنید :
انواع بارداری خارج از رحم
انواع حاملگی های خارج رحمی بسته به محل وقوع ، عبارتند از:
- بارداری لوله ای : یکی از متداول ترین نوع حاملگی هایی که در خارج رحم صورت می گیرد ، لانه گزینی جنین در لوله های فالوپ ، بخصوص در ناحیه آمپول لوله می باشد.
- بارداری تخمدانی : تخمک لقاح یافته در این شرایط ، در حالت چسبیده به تخمدان رشد خود را آغاز می کند.
- بارداری هتروتوپیک : کمیاب ترین نوع بارداری خارج از رحم است که در حاملگی دو قلو ایجاد می شود ، یک قل داخل رحم و قل دیگر خارج آن تشکیل می شود.
- بارداری شکمی : هنگامی این پروسه رخ می دهد که لقاح و تشکیل جنین داخل حفره شکم مادر رخ می دهد.
- بارداری دهانه رحم : گاهی لانه گزینی و تشکیل جنین به جای داخل رحم ، نزدیک دهانه رحم صورت می گیرد که این نوع نیز بارداری خارج رحم به حساب می آید.
- بارداری در محل برش سزارین : در بعضی بانوان تشکیل و همچنین رشد جنین در محل برش سزارین قبلی اتفاق می افتد که این مورد از دیگر انواع حاملگی های خارج رحم محسوب می شود.
در صورت عدم درمان حاملگی خارج از رحم چه اتفاقی خواهد افتاد ؟
در مواقعی که نطفه در رحم کاشته می شود و شروع به رشد می کند ، عضلات رحم به شکلی تغییر می کنند که بتوانند باتوجه به رشد بارداری افزایش سایز دهد و وزن و حجم جنین را تحمل کند. اما دیگر اندام ها این قابلیت را نخواهند داشت مانند لوله های فالوپ که مسیر انتقال تخمک ها به رحم هستند و در برخی مواقع ممکن است که دچار بارداری خارج از رحم شود قابلیت تغییر سایز را نخواهد داشت. به یاد داشته باشید که در حاملگی بیرون از رحم احتمال خونریزی شدید و خطرناک وجود دارد و بهتر است که در زمان مناسب و سریعتر روند درمان را در پیش بگیرید.
چه عواملی در بارداری خارج از رحم تاثیرگذار است ؟
همانطور که بیان شد این مشکل ممکن است برای هر خانمی اتفاق بیفتد ، با این حال به دلیل وجود برخی عوامل ، احتمال بارداری خارج از رحم در برخی افراد بیشتر است و برخی عوامل زمینه سایز بروز این عارضه هستند که در ادامه به آن ها اشاره شده است :
- سابقه قبلی بارداری خارج از رحم : به صورت کلی در صورتی که تجربه حاملگی خارج از رحم را داشته باشید ، احتمال وقوع مجدد آن در حاملگی بعدی نیز حدود 10 درصد خواهد بود. اما اگر سابقه چندین بار بارداری به این شکل را داشته اید ، احتمال آن یک به چهار می رسد.
- مسائل مربوط به باروری : در صورتی که لوله های رحمی دچار آسیب دیدگی شده باشند و فرد تحت درمان باشد و باروری صورت بگیرد ، احتمال بروز بارداری بیرون از رحم افزایش پیدا می کند.
- سابقه های جراحی قبلی زنان : در صورتی که فرد سابقه جراحی هایی نظیر عقیم سازی لوله ها انجام داده باشد ، احتمال این نوع بارداری افزایش پیدا می کند.
- عفونت ها : یکی از عوامل بسیار مهم و تاثیرگذار در بروز این نوع حاملگی ، عفونت های لگنی است که به دلیل عدم درمان بیماری های آمیزشی نظیر کلامیدیا و یا سوزاک اتفاق می افتد.
- آندومتریوز : این عارضه سبب ایجاد زخم هایی شده که بر روی لوله های رحم تاثیر می گذارد و به این ترتیب خطر بروز بارداری خارج از رحم افزایش پیدا می کند.
- بارداری در سنین بالا : در صورتی بعد از 35 سالگی برای بارداری اقدام نمایید ، به دلیل تغییراتی که در نحوه عملکرد لوله های رحمی با افزایش سن رخ می دهد ، احتمال این نوع بارداری افزایش پیدا می کند.
- مصرف دخانیات : بررسی ها نشان می دهند که مصرف سیگار و سایر دخانیات بر روی عملکرد طبیعی لوله های رحم تاثیر گذاشته و آن ها را مختل می کند. از این رو مصرف دخانیات نیز از دیگر عوامل بروز این نوع بارداری به شمار می آید.
علائم بارداری خارج از رحم
معمولا نشانه ها و علائم این نوع بارداری در همان روزهای نخستین مشاهده می شود و این علائم می تواند در هر شخص متفاوت باشد. گاهی ممکن است هیچ علائم و نشانه ای از بارداری خارج از رحمی وجود نداشته باشد و بعد از پارگی لوله رحم ، این عارضه مشخص شود. ممکن است در این دوران علائمی شبیه به باردار شدن داشته باشید و تاریخ پریود شما به تعویق بیفتد. همچنین ممکن است حالت تهوع ، حساسیت و درد در پستان ها و احساس خستگی را تجربه نمایید. از دیگر علائم و نشانه های حاملگی خارج از رحم می توان به حساسیت و درد در ناحیه شکم و لگن ، خونریزی واژینال اشاره نمود. لازم است در صورت بروز هریک از نشانه های زیر بلافاصله با دکتر زنان خوب در شوشتر تماس بگیرید.
- لکه بینی و خونریزی از واژن : اگر نتیجه بارداری شما با بیبی چک ، مثبت اعلام شود با این حال خونریزی و لکه بینی وجود داشته باشد که نشانه هایی شبیه به شروع عادت ماهیانه خفیف دارد ( یعنی ممکن است لکه های خونی قهوه ای ، خون خشک شده و یا خون به رنگ قرمز به صورت شدید ، خفیف ، مداوم و متناوب مشاهده شود.) احتمال بارداری خارج از رحم افزایش پیدا می کند.
- درد در ناحیه لگن و شکم : این درد ممکن است به صورت خفیف و متناوب و یا شدید و ناگهانی و مداوم بروز پیدا کند. در هنگام خروج مدفوع ، انجام فعالیت و یا سرفه این درد شدت بیشتری پیدا می کند. این درد می تواند یک طرفه و یا در هر نقطه ای از شکم و یا لگن احساس شود. گاهی این درد با تهوع و استفراغ نیز همراه می باشد.
- تپش قلب ، نبض ضعیف و یا غش : در صورتی که لوله های رحم دچار پارگی شوند ممکن است به علائمی نظیر سرگیجه و غش ، تپش قلب ، شوک ، نبض ضعیف و یا رنگ پریدگی دچار شوید که نیاز است در صورت بروز هریک از این علائم به سرعت با اورژانس تماس بگیرید.
- درد شانه ها : خونریزی و دل درد می تواند به دلایل مختلفی اتفاق بیفتد. اما درد مربوط به شانه که با دراز کشیدن شدت پیدا می کند ، یکی از نشانه های جدی در حاملگی خارج از رحم و یا پارگی لوله های رحمی است که نیاز به مراجعه سریع به متخصص زنان خوب در شوشتر دارد. علت این درد ، خونریزی داخلی بوده که منجر به تحریک اعصاب می شود و به صورت درد شانه بروز پیدا می کند.
تشخیص بارداری خارج از رحم در شوشتر
در واقع تشخیص این نوع بارداری چندان راحت نیست. در صورتی که نشانه ها و علائمی از حاملگی خارج از رحمی وجود داشته باشد ، آزمایش هایی برای بررسی بیشتر تجویز خواهد شد. از جمله این تست ها به موارد زیر می توان اشاره نمود :
آزمایش خون و ادرار
برای بررسی سطح هورمون hcg ممکن است بهترین دکتر زنان خوزستان ، آزمایش ادرار و یا خون تجویز نماید. در صورتی که سطح این هورمون به میزان کافی بالا باشد ، نشان دهنده بارداری است و اگر میزان آن از حد معمول کمتر باشد ، نشان می دهد که احتمال بارداری خارج از رحم وجود دارد. با این وجود اگر سایر علائم و نشانه های حاملگی خارج از رحمی وجود نداشته باشد ، باید آزمایشات دیگری نیز انجام شود. تجویز آزمایش خون برای بررسی اندازه مورد انتظار hcg در ظرف 48 ساعت از دیگر موارد کمک کننده برای تشخیص سقط جنین و یا بارداری بیرون از رحم است.
معاینات پزشکی
در گام اول برای تشخیص احتمال حاملگی بیرون از رحمی ، معاینات فیزیکی انجام شده و علائم و نشانه های شما مورد بررسی قرار می گیرند. در صورتی که در هنگام معاینه واژن و دهانه رحم ، در ناحیه لگن احساس درد وجود داشته باشد ، احتمال این نوع بارداری افزایش پیدا می کند. همچنین لازم است هر نوع ترشحات واژینال و خونریزی مورد بررسی بهترین دکتر زنان شوشتر ، قرار بگیرد. در طی این معاینات تغییرات اندازه رحم و تخمدان ها و وجود هر نوع توده شکمی مورد بررسی قرار خواهد گرفت. با این وجود برای تشخیص دقیق لازم است سونوگرافی و آزمایش خون نیز انجام شود.
سونوگرافی
اگر آزمایش خون نشان دهد که فرد باردار می باشد ، در حالی که در هفته ششم بارداری در سونوگرافی معمولی ساک حاملگی و یا جنین در رحم مشاهده نشود ، احتمال بارداری خارج از رحم وجود دارد. در چنین شرایطی باید سونوگرافی واژینال برای بررسی دقیق لوله های رحمی و رحم انجام شود. گاهی ممکن است به دلیل کوچک بودن لقاح و یا برخی عارضه ها ، تشخیص حاملگی بیرون از رحم مشکل باشد. با این حال اگر علائمی مثل وجود توده در رحم ، خونریزی وجود داشته باشد ، ممکن است حاملگی خارج از رحم اتفاق افتاده باشد. در صورتی که هیچ یک از نشانه های این نوع حامگلی وجود نداشته باشد و سونوگرافی کمکی به تشخیص این موضوع نکند ، این احتمال وجود دارد که شما در مراحل اولیه بارداری باشید و یا اینکه جنین سقط شده باشد. در چنین شرایطی عمل لاپاراسکوپی انجام خواهد شد.
روش های درمانی حاملگی خارج از رحم
جراحی شکمی : اگر زخم های گسترده و یا خونریزی شدید در شکم وجود داشته باشد و یا جنین بزرگ باشد ، لازم است برای حل این مشکل ، جراحی شکمی انجام شود. این پروسه با بیهوشی انجام خواهد شد و طی آن با ایجاد برشی که در قسمت شکم ایجاد می شود ، جنین خارج می شود. در این پروسه با توجه به وضعیت بیمار امکان حفظ و یا خارج کردن لوله های رحمی وجود دارد. بعد از عمل لازم است حداقل برای 6 هفته استراحت داشته باشید. در طی این مدت تا زمان التیام یافتن زخم ها ، درد و نفخ و ناراحتی های دیگر شکمی احساس خواهند شد.
عمل لاپاراسکوپی : در شرایطی که درد و خونریزی داخلی وجود داشته باشد و درمان دارویی کمکی به رفع این مشکل نکند ، اگر جنین کوچک باشد می توان به کمک جراحی لاپاراسکوپی اقدام به خارج نمودن جنین نمود. در طی این پروسه می توان به کمک برش بسیار باریک جنین و بافت های باقی مانده را خارج نمود ، همچنین امکان حفظ لوله های رحمی با این روش وجود دارد.
درمان دارویی : اگر جنین به میزان کافی کوچک باشد و بهترین متخصص زنان و زایمان شوشتر ، تردیدی برای بارداری خارج از رحم نداشته باشد ، می توان برای درمان از روش دارویی استفاده نمود. در این حالت دارو به کمک خون به جنین رسیده و موجب توقف در رشد و پایان بارداری می شود. به مرور سلول های جنین جذب بدن می شوند. ممکن است در این روش با اثرگذاری دارو ، دردهای شکمی ، حالت تهوع و استفراغ و همچنین اسهال را تجربه نمایید.
سوالات متداول
- آیا بارداری خارج از رحم به تولد نوزاد منجر شود؟
خیر. متاسفانه این نوع حاملگی باعث مرگ جنین شده و به سرانجام نمی رسد. در این شرایط ، تخمک در لوله های فالوپ لانه گزینی کرده و احتمال انتقال آن به درون رحم وجود ندارد.
- چه زمان برای درمان حاملگی خارج رحم از دارو استفاده می شود؟
اگر تخمک موجود در لوله فالوپ ، موجب پارگی آن نشود ، می توان از داروی متوترکسات استفاده کرد. بانوانی که در دوران شیردهی بوده و یا مبتلا به بیماری های خاص می باشند ، نباید از این دارو استفاده کنند.
- آیا باروری در خارج رحم ، بر بارداری های بعدی تاثیرگذار است؟
با تجربه یک بار این عارضه ، خطر وقوع آن در حاملگی های بعدی افزایش می یابد. به همین جهت ، علائم حاملگی خارج از رحم را بشناسید و تا زمان اثبات لانه گزینی تخمک بارورشده داخل رحم ، زیر نظر متخصص زنان باشید.
- آیا از داروی گیاهی می توان برای دفع حاملگی خارج از رحم استفاده کرد؟
با توجه به اینکه بارداری خارج از رحم ، به عوارض خطرناک منجر می شود ، پیشنهاد می کنیم در صورت ظهور علائم آن ، فورا به پزشک مراجعه نمایید.
